DZIAŁ V Kontrola ruchu drogowego Rozdział 1 Uprawnienia Policji
Art. 129. 1. Czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należą do zadań Policji.
2. Policjant, w związku z wykonywaniem czynności określonych w ust. 1, jest uprawniony do:
 

1) legitymowania uczestnika ruchu i wydawania mu
wiążących  poleceń co do sposobu  korzystania
z drogi lub używania pojazdu,
2) sprawdzania dokumentów wymaganych w związku
z kierowaniem pojazdem i jego używaniem, świa
dectwa kwalifikacji, a także dokumentu stwierdza
jącego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpie
czenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza po
jazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego
ubezpieczenia,
3) żądania poddania się przez kierującego pojazdem
lub przez inną osobę, w stosunku do której zacho
dzi uzasadnione podejrzenie, że mogła kierować
pojazdem, badaniu w celu ustalenia zawartości
w organizmie alkoholu lub środka działającego po
dobnie do alkoholu,
4) sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ła
dunku, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego
się na drodze,
5) sprawdzania zapisów urządzenia rejestrującego sa
moczynnie prędkość jazdy, czas jazdy oraz postoju,
6) zatrzymania,    w    przypadkach    przewidzianych
w ustawie, dokumentów stwierdzających upraw
nienie do kierowania pojazdem lub jego używania,
7) wydawania poleceń:

a) osobie, która spowodowała przeszkodę utrud
niającą ruch drogowy lub zagrażającą jego bez
pieczeństwu, albo osobie odpowiedzialnej za
utrzymanie drogi,
b) kontrolowanemu uczestnikowi ruchu — co do
sposobu jego zachowania,
8) uniemożliwienia:
a) kierowania   pojazdem   osobie   znajdującej   się
w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu al
koholu albo środka działającego podobnie do al
koholu,
b) korzystania z pojazdu, którego stan techniczny,
ładunek, masa lub nacisk osi zagrażają bezpie
czeństwu   lub   porządkowi   ruchu,   powodują
uszkodzenie drogi albo naruszają wymagania
ochrony środowiska,
c) korzystania z pojazdu, jeżeli kierujący nim nie
okazał  dokumentu   stwierdzającego  zawarcie
umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpo
wiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub
stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpie
czenia,
d) kierowania pojazdem przez osobę nie posiadają
cą uprawnień,
9) używania    przyrządów    kontrolno-pomiarowych,
a w szczególności do badania pojazdu, określania
jego masy, nacisku osi lub prędkości, stwierdzania
naruszenia wymagań ochrony środowiska oraz do
stwierdzania stanu trzeźwości kierującego,
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3119 —
 
Poz. 602
 

 
10) usuwania lub przemieszczania pojazdu:
a) pozostawionego w miejscu, gdzie jest to zabro
nione i utrudnia ruch lub zagraża jego bezpie
czeństwu,
b) kierowanego przez osobę znajdującą się w sta
nie nietrzeźwości lub stanie po użyciu alkoholu
albo środka działającego podobnie do alkoholu,
jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu
w inny sposób,
c) kierowanego przez osobę nie posiadającą przy
sobie wymaganych dokumentów uprawniają
cych do kierowania i używania pojazdu, jeżeli
nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu w in
ny sposób,
d) jeżeli kierujący nie okazał dokumentu stwierdza
jącego zawarcie umowy obowiązkowego ubez
pieczenia odpowiedzialności cywilnej posiada
cza   pojazdu   lub   stwierdzającego   opłacenie
składki tego ubezpieczenia,
e) którego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu
lub porządkowi ruchu drogowego, powoduje
uszkodzenie   drogi   albo   narusza   wymagania
ochrony środowiska, jeżeli nie ma możliwości
zabezpieczenia pojazdu w inny sposób,
f) przekraczającego dopuszczalną masę całkowitą
lub nacisk osi,
g) utrudniającego prowadzenie akcji ratowniczej,

11) kontroli warunków i sposobu przewozu materiałów
niebezpiecznych oraz wymagań związanych z tym
przewozem,
12) używania urządzeń nagłaśniających, sygnalizacyj
nych lub świetlnych, służących do wydawania wią
żących poleceń uczestnikowi ruchu,
13) występowania w uzasadnionym przypadku z wnio
skiem o ocenę stanu zdrowia kierującego pojaz
dem,
14) blokowania kół pojazdu pozostawionego w miej
scu, gdzie jest to zabronione, lecz nie utrudnia to
ruchu lub nie zagraża bezpieczeństwu.

3. Przepisów ust. 2 pkt 3, 4 i 6 nie stosuje się do sze
fów i cudzoziemskiego personelu przedstawicielstw
dyplomatycznych, urzędów konsularnych i misji spe
cjalnych państw obcych oraz organizacji międzynaro
dowych, korzystających z przywilejów i immunitetów
dyplomatycznych lub konsularnych na mocy ustaw,
umów bądź powszechnie uznanych zwyczajów mię
dzynarodowych lub na zasadzie wzajemności, oraz do
innych osób korzystających z tych przywilejów i immu
nitetów.
4. Kontrola ruchu drogowego w stosunku do kieru
jących pojazdami Sił Zbrojnych oraz w stosunku do
żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową kierują
cych innymi pojazdami, a także kierowanie ruchem
drogowym w związku z pilotowaniem kolumn wojsko
wych należy również do wojskowych organów porząd-
 
kowych. W tym zakresie wojskowym organom porządkowym przysługują uprawnienia policjantów określone w ust. 2.
5. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, tryb oraz jednostki i warunki ich współdziałania w zakresie:
1) zapewnienia sprawności ruchu, w szczególności
przez nadzór nad parkowaniem pojazdów i usuwa
niem na koszt właściciela pojazdów:
a) pozostawionych w miejscu, gdzie jest to zabro
nione i utrudnia ruch lub zagraża bezpieczeń
stwu,
b) kierowanych przez osoby znajdujące się w sta
nie nietrzeźwości lub stanie po użyciu alkoholu
albo środka działającego podobnie do alkoholu,
jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia pojaz
dów w inny sposób,
c) kierowanych przez osoby nie posiadające przy
sobie wymaganych dokumentów uprawniają
cych do kierowania i używania pojazdu, jeżeli
nie  ma  możliwości  zabezpieczenia  pojazdów
w inny sposób,
d) zarejestrowanych lub czasowo dopuszczonych
do ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Pol
skiej albo zarejestrowanych za granicą, jeżeli kie
rujący nie okazał dokumentu stwierdzającego
zawarcie umowy obowiązkowego ubezpiecze
nia odpowiedzialności cywilnej posiadacza po
jazdu lub stwierdzającego opłacenie składki te
go ubezpieczenia,
e) których stan techniczny zagraża bezpieczeństwu
lub porządkowi ruchu drogowego, powoduje
uszkodzenie  drogi   albo   narusza  wymagania
ochrony środowiska, jeżeli nie ma możliwości
zabezpieczenia pojazdów w inny sposób,
f) przekraczających dopuszczalną masę całkowitą
lub nacisk osi określone w przepisach ruchu dro
gowego,
g) których stan wskazuje na to, że nie są używane,
h) bez tablic rejestracyjnych,
2) blokowania kół pojazdów w razie pozostawienia ich
w miejscu, gdzie jest to zabronione, lecz nie utrud
nia to ruchu lub nie zagraża bezpieczeństwu,
3) pilotowania pojazdów, których wymiary, masa lub
nacisk osi przekraczają określone wielkości,
4) usuwania pojazdów utrudniających prowadzenie
akcji ratowniczych.
Art. 130. 1. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
2. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
3120
 
Poz. 602
 

 
3. Kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa
w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkole
niu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby
punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wy
dania po raz pierwszy prawa jazdy.
4. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
w porozumieniu z Ministrami Transportu i Gospodarki
Morskiej oraz Sprawiedliwości określi, w drodze rozpo
rządzenia:

1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiada
jących naruszeniu przepisów ruchu drogowego,
2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której
mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioska
mi o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji,
3) program szkolenia i jednostki upoważnione do pro
wadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3,
4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego
szkolenia,
5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji
zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.
Art. 131. 1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Ministrami Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:
1) organizację, warunki i sposób wykonywania kon
troli ruchu drogowego,
2) warunki i tryb udzielania upoważnień do zatrzymy
wania   pojazdów   lub   wykonywania   niektórych
czynności z zakresu  kontroli  ruchu  drogowego
przez funkcjonariuszy innych organów,
3) wymagany sposób zachowania się kontrolowane
go uczestnika ruchu.
2. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrami Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji określi, w drodze rozporządzenia:
1) organizację, warunki i sposób wykonywania czyn
ności, o których mowa w art. 129 ust. 4,
2) warunki i tryb współdziałania Żandarmerii Wojsko
wej z Policją w sprawach, o których  mowa w
art. 130 ust. 1.
Rozdział 2
Zatrzymywanie i zwracanie dowodów rejestracyjnych
Art. 132.1. Policjant zatrzyma dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe) w razie:
1) stwierdzenia lub uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd:
a) zagraża bezpieczeństwu,
 

b) zagraża porządkowi ruchu,
c) narusza wymagania ochrony środowiska,

2) stwierdzenia, że pojazd nie został poddany badaniu
technicznemu w wyznaczonym terminie lub termin
badania nie został wyznaczony prawidłowo,
3) stwierdzenia zniszczenia dowodu rejestracyjnego
(pozwolenia czasowego) w stopniu powodującym
jego nieczytelność,
4) uzasadnionego podejrzenia podrobienia lub prze
robienia dowodu rejestracyjnego (pozwolenia cza
sowego),
5) stwierdzenia, że badanie techniczne zostało doko
nane przez jednostkę do tego nie upoważnioną,
6) nieokazania przez kierującego dokumentu stwier
dzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubez
pieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza
pojazdu lub nieokazania dokumentu stwierdzają
cego opłacenie składki tego ubezpieczenia,
7) uzasadnionego przypuszczenia, że dane w nim za
warte nie odpowiadają stanowi faktycznemu.
2. W razie zatrzymania dowodu rejestracyjnego
(pozwolenia czasowego), policjant wydaje kierowcy
pokwitowanie. Może on zezwolić na używanie pojazdu
przez czas nie przekraczający 7 dni, określając warunki
tego używania w pokwitowaniu. Zezwolenie nie może
być wydane w przypadkach, o których mowa w ust. 1
pkt 1 lit. a) i c) oraz w pkt 6.
3. Zatrzymany dokument, z wyjątkiem przypadków
określonych w ust. 1 pkt 4, 6 i 7, odpowiedni organ Po
licji przesyła niezwłocznie organowi, który go wydał,
z zastrzeżeniem ust. 5.
4. W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1, 3 i 4
dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe) zatrzyma
również jednostka upoważniona do przeprowadzania
badań technicznych. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się od
powiednio.
5. Zatrzymany dokument pojazdu zarejestrowane
go za granicą, z wyjątkiem przypadków określonych
w ust. 1 pkt 4 i 6, pozostawia się w jednostce Policji
przez okres 7 dni. Po upływie tego terminu dokument
przekazywany jest przedstawicielstwu państwa, w któ
rym pojazd jest zarejestrowany.
6. Zwrot zatrzymanego dokumentu następuje nie
zwłocznie po ustaniu przyczyny uzasadniającej jego za
trzymanie, z zastrzeżeniem art. 133.
Art. 133. 1. W przypadku określonym w art. 132 ust. 1 pkt 6 odpowiedni organ Policji zwraca zatrzymany dokument po przedstawieniu dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia.
2. W przypadku pojazdu zarejestrowanego za granicą, jeżeli z przedstawionego dokumentu stwierdzają-
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
3121 —
 
Poz. 602
 

 
cego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu wynika, że przed zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego umowa ta nie była zawarta, warunkiem zwrotu zatrzymanego dokumentu jest dodatkowo wniesienie opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia określonej w odrębnych przepisach.
Art. 134. W stosunku do pojazdów Sit Zbrojnych oraz innych pojazdów kierowanych przez żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową uprawnienia i obowiązki policjantów określone w art. 132 ust. 1—3 i art. 133 ust. 1 wykonują również żołnierze Żandarmerii Wojskowej.
Rozdział 3
Zatrzymywanie praw jazdy i pozwoleń oraz cofanie i przywracanie uprawnień do kierowania pojazdami
Art. 135. 1. Policjant:
1) zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie:
a) stwierdzenia, że kierujący pojazdem znajduje się
w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu al
koholu albo środka działającego podobnie do al
koholu,
b) stwierdzenia zniszczenia prawa jazdy w stopniu
powodującym jego nieczytelność,
c) podejrzenia podrobienia lub przerobienia prawa
jazdy,
d) gdy upłynął termin ważności prawa jazdy,
e) gdy wobec kierującego pojazdem wydane zosta
ło postanowienie lub decyzja o zatrzymaniu pra
wa jazdy,
f) gdy wobec kierującego pojazdem orzeczono za
kaz prowadzenia pojazdów lub wydano decyzję
o cofnięciu prawa jazdy,
g) przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby
24 punktów za naruszenie przepisów ruchu dro
gowego,
h) przekroczenia przez kierującego pojazdem, w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego,
2) może zatrzymać prawo jazdy za pokwitowaniem
w razie uzasadnionego podejrzenia, że kierowca
popełnił przestępstwo lub wykroczenie, za które
może być orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów.
2. Pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit.b)—d) oraz w pkt 2, uprawnia do kierowania pojazdem w ciągu 7 dni.
Art. 136.1. Zatrzymane prawo jazdy, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit, c), Policja przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości, kolegium do spraw wykroczeń albo innemu organowi uprawnionemu do orzekania w sprawach o wykroczenia w trybie dyscyplinar-
 
nym,  prokuratorowi  lub  kierownikowi  rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej.
2. W razie przeprowadzenia badania krwi lub moczu dla oceny trzeźwości lub zawartości środka działającego podobnie do alkoholu, prawo jazdy przekazuje się wraz z wynikiem tego badania. Jeżeli jednak wynik tego badania nie został uzyskany w ciągu 30 dni od dnia zatrzymania prawa jazdy, należy niezwłocznie zwrócić je właścicielowi.
Art. 137. 1. Postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz pkt 2, wydaje w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawa jazdy:
1) prokurator —w toku postępowania przygotowaw
czego, a sąd — po przekazaniu sprawy do sądu,
2) przewodniczący kolegium do spraw wykroczeń,
a wobec osoby nie podlegającej orzecznictwu kole
gium do spraw wykroczeń — właściwy przełożony.

2. O wydaniu postanowienia o zatrzymaniu prawa
jazdy zawiadamia się właściwego kierownika rejono
wego urzędu rządowej administracji ogólnej.
3. Na postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy
służy zażalenie.
Art. 138. 1. Decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d) i g), wydaje kierownik rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej.
2. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania.
Art. 139.1. Przepisy art. 135—138 stosuje się odpowiednio do pozwolenia do kierowania tramwajem.
2. Przepisu art. 135 nie stosuje się do szefów i cu
dzoziemskiego personelu przedstawicielstw dyploma
tycznych, urzędów konsularnych państw obcych oraz
misji specjalnych i organizacji międzynarodowych ko
rzystających z przywilejów i immunitetów dyploma
tycznych lub konsularnych na mocy ustaw, umów bądź
powszechnie   uznanych   zwyczajów   międzynarodo
wych lub na zasadzie wzajemności, a także do innych
osób korzystających z tych przywilejów i immunitetów.
3. W stosunku do żołnierzy pełniących czynną służ
bę wojskową oraz innych osób kierujących pojazdami
Sił Zbrojnych uprawnienia i obowiązki policjantów
określone w art. 135 ust. 1 i art. 136 ust. 1 wykonują
również żołnierze Żandarmerii Wojskowej.
Art. 140.1. Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje kierownik rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej w razie:
1) stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem,
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3122 —
 
Poz. 602
 

 
2) utraty przez kierowcę kwalifikacji, co stwierdza się
na podstawie wyniku egzaminu państwowego,
3) przekroczenia, w okresie 1 roku od dnia wydania po
raz pierwszy prawa jazdy, liczby 20 punktów za na
ruszenie  przepisów  ruchu  drogowego;  decyzja
o cofnięciu uprawnienia wydawana jest na wnio
sek komendanta wojewódzkiego Policji,
4) niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie
określonym w art. 114 pkt 1.

2. Decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia
do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem przy
padku określonego w ust. 1 pkt 3, wydaje kierownik re
jonowego urzędu rządowej administracji ogólnej po
ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie.
3. Przepisy ust. 1—2 stosuje się odpowiednio do
pozwolenia do kierowania tramwajem.
4. Decyzję o cofnięciu lub przywróceniu uprawnie
nia do kierowania pojazdem silnikowym szefom i cu
dzoziemskiemu personelowi przedstawicielstw dyplo
matycznych, urzędów konsularnych i misji specjalnych
państw obcych oraz organizacji międzynarodowych
korzystających z przywilejów i immunitetów dyploma
tycznych lub konsularnych na mocy ustaw, umów bądź
powszechnie   uznanych   zwyczajów   międzynarodo
wych lub na zasadzie wzajemności oraz innym oso
bom korzystającym z tych przywilejów i immunitetów
wydaje Wojewoda Warszawski.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
w porozumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki
Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, warunki
i tryb wnioskowania o cofnięcie uprawnień do kiero
wania pojazdami silnikowymi osobom, o których mo
wa w ust. 1 pkt 3.

DZIAŁ VI Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Art. 141. W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. — Kodeks wykroczeń (Dz.U. Nr 12, poz. 114, z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz. 101; z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29 i Nr 60, poz. 310 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369 i Nr 85, poz. 539) dodaje się art. 96a w brzmieniu:
„Art. 96a. §1. Kto, nie będąc do tego uprawnionym, posiada w pojeździe urządzenia stanowiące obowiązkowe wyposażenie pojazdu uprzywilejowanego w ruchu, wysyłające sygnały świetlne w postaci niebieskich lub czerwonych świateł błyskowych albo sygnał dźwiękowy o zmiennym tonie, a tak-
 
że elementy oznakowania w postaci napisów,
podlega karze grzywny.
§2. Kto, nie będąc do tego uprawnionym, używa w pojeździe sygnałów świetlnych w postaci niebieskich lub czerwonych świateł błyskowych albo sygnału dźwiękowego o zmiennym tonie,
podlega karze aresztu do dwóch tygodni albo grzywny.
§3. Urządzenia lub elementy oznakowania, o których mowa w § 1 i 2, podlegają przepadkowi, choćby nie stanowiły własności sprawcy.”
Art. 142. W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. — Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. Nr’12, poz. 117, z 1985 r. Nr 23, poz. 100 i z 1991 r. Nr 73, poz. 321) skreśla się art. XIV.
Art. 143. W ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz.324, z 1990 r. Nr 26, poz. 149, Nr 34, poz. 198 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 31 poz. 128, Nr 41, poz. 179, Nr 73, poz. 321, Nr 105, poz.452, Nr 106, poz.457 i Nr 107, poz.460, z 1993r. Nr 28, poz.127, Nr 47, poz.212 i Nr 134, poz.646, z 1994 r. Nr 27, poz.96 i Nr 127, poz.627, z 1995 r. Nr 60, poz.310. Nr 85, por. 426, Nr 90, poz. 446, Nr 141 poz. 700 i Nr 147, poz. 713, z 1996 r. Nr 41, poz. 177 i Nr 45, poz. 199 oraz z 1997 r. Nr 9, poz. 44, Nr 23, poz. 117, Nr 43, poz. 272, Nr 54, poz. 348, Nr 60, poz. 369, Nr 79, poz. 471 i Nr 88, poz. 554) w art. 11:
1) w ust. 1 w pkt 17 kropkę zastępuje się przecinkiem
i dodaje się pkt 18 w brzmieniu:
„18) produkcji i dystrybucji tablic rejestracyjnych pojazdów.”,
2) po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„2a. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, liczbę koncesji, o których mowa w ust. 1 pkt 18, warunki wymagane do ich uzyskania, sposób wyboru koncesjonariuszy oraz obszary dystrybucji tablic rejestracyjnych.”
Art. 144.1. Zadania własne kierownika rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej, o których mowa w art. 73 ust. 1 i 2, art. 74 ust. 1, art. 75, art. 77 ust. 3, art. 78 ust. 3, art. 89 ust. 2 i 3, art. 93 ust. 2, art. 97 ust. 1, art. 103, art. 104, art. 106 ust. 1, art. 107, art. 108, art. 109 ust. 2 pkt 3, art. 114 pkt 1, art. 122 ust. 1 pkt 4, art. 138 ust. 1 i art. 140 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy, nie mogą być powierzone w drodze porozumienia organom samorządu terytorialnego.
2. Porozumienia zawarte przed dniem wejścia w ży
cie  niniejszej  ustawy w zakresie, o  którym  mowa
w ust. 1, tracą moc z dniem 1 lipca 1998 r.
3. Do właściwości organów gmin, o których mowa
w art. 1 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie za-
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3123 —
 
Poz. 602
 

 
kresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych (Dz.U. z 1997 r. Nr 36, poz. 224), przechodzą jako zlecone zadania, o których mowa w art. 73 ust. 1 i 2, art. 74 ust. 1, art. 75, art. 77 ust. 3, art. 78 ust. 3, art. 89 ust, 2 i 3, art. 93 ust. 2, art. 97 ust. 1, art. 114 pkt 1, art. 122 ust. 1 pkt4, art. 138 ust. 1 i art. 140 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy.
4. Finansowanie zadań, o których mowa w ust. 3, odbywa się w trybie określonym w art. 13 ustawy, o której mowa w ust. 3.
Art. 145. 1. Ośrodki szkolenia lub szkoły prowadzące szkolenie osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uważa się za spełniające wymagania określone w ustawie przez okres 1 roku od dnia wejścia jej w życie.
2. Osoby wykonujące czynności instruktora lub wy
kładowcy w ośrodkach szkolenia lub w szkołach w dniu
wejścia w życie ustawy na podstawie dotychczaso
wych przepisów mogą prowadzić szkolenie osób ubie
gających się o uprawnienia do kierowania pojazdami
w zakresie dotychczas posiadanym, jeżeli spełniają
wymagania, o których mowa w art. 105 ust. 2 pkt 1, 2,
6 i 7, oraz pod warunkiem zdania w okresie 6 miesięcy
od dnia wejścia w życie ustawy egzaminu, o którym
mowa w art. 105 ust. 2 pkt 5.
3. Ośrodki egzaminowania, w których odbywa się
sprawdzanie    kwalifikacji    osób    ubiegających    się
o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierujących
pojazdami w dniu wejścia w życie ustawy na podsta
wie dotychczasowych przepisów, uważa się za spełnia
jące wymagania określone ustawą przez okres 6 mie
sięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
4. Osoby   wykonujące   czynności   egzaminatora
w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie dotych
czasowych przepisów uważa się za spełniające wyma
gania określone ustawą. Osoby te mogą wykonywawć
swoje czynności przez okres 10 miesięcy od dnia wej
ścia w życie ustawy na podstawie umowy zlecenia.
5. Stacje kontroli pojazdów działające w dniu wej
ścia w życie ustawy na podstawie dotychczasowych
przepisów uważa się za spełniające wymagania okre
ślone ustawą w terminach określonych w wydanych
im upoważnieniach.
6. Osoby wykonujące czynności diagnosty w dniu
wejścia w życie ustawy na podstawie dotychczaso
wych przepisów uważa się za spełniające wymagania
określone ustawą.
Art. 146. 1. Wojewoda utworzy wojewódzki ośrodek ruchu drogowego w okresie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
2. Z chwilą utworzenia ośrodka, o którym mowa
w ust. 1, opłaty za egzaminy państwowe na prawo jaz
dy i pozwolenia do kierowania tramwajem wpływają
na jego rachunek.
3. Do czasu rozpoczęcia przez ośrodek samodziel
nego    przeprowadzania    egzaminów   państwowych
 
sprawdzających kwalifikacje osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami oraz kierujących pojazdami, z wpływów z opłat, o których mowa w ust. 2, są finansowane koszty przeprowadzania egzaminów w ośrodkach, o których mowa w art. 145 ust. 3.
4. Upoważnia się wojewodę do udzielenia wojewódzkiemu ośrodkowi ruchu drogowego jednorazowej pożyczki na cele inwestycyjne na okres nie przekraczający 2 lat.
Art. 147. 1. Osoby w wieku od 17 do 18 lat, ubiegające się o prawo jazdy kategorii B+E, które ukończyły wymagane szkolenie lub w nim uczestniczą w dniu 1 lipca 1998 r., uważa się za spełniające wymagania określone w art. 90 ust. 2 pkt 3.
2. Osoby ubiegające się o prawo jazdy kategorii C lub D, które ukończyły wymagane szkolenie lub uczestniczą w nim w dniu 1 lipca 1998 r., uważa się za spełniające wymagania, o których mowa w art. 88 ust. 4.
Art. 148. 1. Zezwolenia na wykorzystanie pojazdów jako uprzywilejowanych, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy, zachowują ważność do dnia 15 stycznia 1998 r.
2. Zezwolenia na wykonywanie badań instalacji
przystosowującej pojazdy do zasilania gazem i sposób
jej montażu, wydane przed dniem wejścia w życie usta
wy, zachowują ważność do dnia 31 marca 1998 r.
3. Zezwolenia na odstępstwo od stosowania się do
niektórych znaków drogowych, wydane przed dniem
wejścia w życie ustawy, zachowują ważność do dnia 31
marca 1998 r.
Art. 149. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w porozumieniu z Ministrami Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Sprawiedliwości może określić, w drodze rozporządzenia:
1) obowiązek uzyskania karty pojazdu przez właścicie
li pojazdów zarejestrowanych przed dniem, o któ
rym mowa w art. 152 pkt 1,
2) warunki, terminy i tryb uzyskiwania karty pojazdu
przez osoby, o których mowa w pkt 1, organy wła
ściwe do ich wydania, wzory dokumentów stoso
wanych w tych sprawach oraz wysokość opłaty za
kartę pojazdu.
Art. 150. 1. Prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany w zakresie na jaki zostały wydane.
2. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3124 —
 
Poz. 602, 603 i 604
 

 
Art. 151. 1. Traci moc ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1992 r. Nr 11, poz. 41 i Nr 26, poz. 114 oraz z 1995 r. Nr 104, poz. 515), z wyjątkiem art. 69—81, które tracą moc z dniem 30 czerwca 1998 r.
2. Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres 1 roku od dnia wejścia jej w życie, zachowują moc przepisy wydane na podstawie ustawy, o której mowa w ust. 1, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.
 
Art. 152. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., z wyjątkiem:
1) art. 49 ust. 2 pkt 5, art. 77, 80, 87—100, 109 ust. 4
i art. 143, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca
1998 r.,
2) art. 39 ust. 3 i art. 85, które wchodzą w życie z dniem
1 stycznia 1999 r.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Kwaśniewski

1) 
Rozdział 3 Badania techniczne pojazdów
Art. 81.1. Właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego.
2. Pierwsze badanie techniczne jest przeprowadza
ne przed pierwszą rejestracją. Badaniu temu nie podle
ga nowy pojazd, na którego typ zostało wydane świa
dectwo homologacji lub decyzja zwalniająca z obo
wiązku homologacji, z wyjątkiem pojazdu przeznaczo
nego do przewozu materiałów niebezpiecznych, tak
sówki osobowej lub pojazdu uprzywilejowanego.
3. Okresowe badanie techniczne pojazdu jest prze
prowadzane corocznie, z zastrzeżeniem ust. 4—6.
4. Okresowe badanie techniczne samochodu oso
bowego, samochodu ciężarowego o dopuszczalnej
masie całkowitej nie przekraczającej 3,51, ciągnika rol-
 
niczego, motocykla lub przyczepy przeprowadza się przed upływem 3 lat od dnia pierwszej rejestracji, a następnie przed upływem 2 lat od dnia przeprowadzenia badania i następnie corocznie. Nie dotyczy to pojazdu używanego do przewozu materiałów niebezpiecznych, taksówki osobowej, pojazdu samochodowego marki „SAM”, pojazdu zasilanego gazem lub pojazdu uprzywilejowanego, które podlegają corocznym badaniom technicznym.
5. Przepis ust. 4 dotyczy również samochodu oso
bowego, samochodu  ciężarowego o dopuszczalnej
masie całkowitej nie przekraczającej 3,51, ciągnika rol
niczego, motocykla lub przyczepy, zarejestrowanych
po raz pierwszy za granicą. W tym przypadku za dzień
pierwszej rejestracji, o której mowa w ust. 4, przyjmu
je się dzień pierwszej rejestracji za granicą.
6. Okresowe badanie techniczne autobusu o liczbie
miejsc powyżej 15 łącznie z miejscem kierowcy oraz
pojazdu używanego do nauki jazdy lub egzaminu pań
stwowego przeprowadza się przed upływem 1 roku od
dnia pierwszej rejestracji i następnie co 6 miesięcy.
7. Motorower i przyczepa lekka nie podlegają okre
sowym badaniom technicznym.
8. Niezależnie od badań, o których mowa w ust. 2
i 3, dodatkowemu badaniu technicznemu podlega rów
nież pojazd:

1) skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego
lub kierownika rejonowego urzędu rządowej admi
nistracji ogólnej w razie uzasadnionego przypusz
czenia, że zagraża bezpieczeństwu ruchu lub naru
sza wymagania ochrony środowiska,
2) w którym dokonano montażu instalacji do zasilania
gazem,
3) który ma być używany jako taksówka osobowa lub
bagażowa,   pojazd   uprzywilejowany  lub   pojazd
przewożący materiały niebezpieczne.
9. Badanie techniczne pojazdu z zamontowanym
urządzeniem   technicznym   podlegającym   dozorowi
technicznemu może być przeprowadzone po przedsta
wieniu   dokumentu  wydanego  przez  organ  dozoru
technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia
technicznego.
10. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej okre
śli, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób przepro
wadzania badań technicznych oraz wzory dokumen
tów przy tym stosowanych.
Art. 82. 1. Organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu.
2. Jeżeli pojazd jest zarejestrowany, kolejny termin badania technicznego wpisuje do dowodu rejestracyjnego uprawniony diagnosta po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3109 —
 
Poz. 602
 

 
Art, 83. 1. Badanie techniczne przeprowadza się na koszt właściciela pojazdu w upoważnionej przez wojewodę stacji kontroli pojazdów, położonej na terenie województwa, w którym pojazd jest zarejestrowany, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Badanie techniczne pojazdu może być przeprowadzone również w stacji kontroli pojazdów położonej na terenie województwa, w którym:
1) pojazd został skierowany na badania techniczne
przez organ kontroli ruchu drogowego,
2) właściciel pojazdu mieszka czasowo przez okres co
najmniej 1 roku,
3) podmiot używający pojazdu na podstawie umowy,
zawartej na okres co najmniej 1 roku, ma miejsce
zamieszkania lub siedzibę.
Art. 84. 1. Nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje wojewoda.
2. Wojewoda wydaje upoważnienie do przeprowa
dzania badań technicznych, jeżeli stacja kontroli pojaz
dów posiada wymagane warunki lokalowe, wyposaże
nie kontrolno-pomiarowe i techniczne oraz zatrudnia
uprawnionego diagnostę.
3. Wojewoda przeprowadza, co najmniej raz w ro
ku, kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie zgod
ności z wymaganiami, o których mowa w ust. 2,\oraz
prawidłowości wykonywania badań technicznyclrjao-
jazdów.
4. W razie stwierdzenia, że stacja kontroli pojazdów
przestała spełniać wymagane warunki lub badania
techniczne są przeprowadzane niezgodnie z przepisa
mi, wojewoda może:

1) zażądać usunięcia nieprawidłowości w wyznaczo
nym terminie,
2) ograniczyć zakres badań technicznych,
3) cofnąć wydane upoważnienie.

5. Badanie techniczne przeprowadza uprawniony
diagnosta.
6. Wojewoda wydaje uprawnienie diagnosty do
wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubie
gająca się o jego wydanie posiada wymagane wy
kształcenie techniczne i praktykę oraz odbyta szkolenie
zakończone   egzaminem   z   pozytywnym   wynikiem,
w jednostce wyznaczonej przez Ministra Transportu
i Gospodarki Morskiej.
7. Wojewoda cofa diagnoście uprawnienie do wy
konywania badań technicznych, jeżeli stwierdzono:

1) przeprowadzenie przez niego badania techniczne
go niezgodnie z określonym zakresem i sposobem
wykonania,
2) wydanie przez niego zaświadczenia albo dokonanie
wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu nie
zgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
 

8. W przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia
do   wykonywania   badań   technicznych,   ponowne
uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po
upływie 2 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu sta
ła się ostateczna.
9. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej okre
śli, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe wymagania w stosunku do stacji kon
troli pojazdów przeprowadzających badania tech
niczne w określonym zakresie, wzory dokumentów
związanych z uzyskaniem upoważnień do ich prze
prowadzania oraz wzór upoważnienia,
2) szczegółowe wymagania w stosunku do diagno
stów,  program  szkolenia  i wzory dokumentów
związanych z uzyskaniem uprawnień do wykony
wania badań technicznych,
3) wysokość opłat za przeprowadzenie badań tech
nicznych.
Art. 85.1. Tramwaj i trolejbus podlegają odrębnym badaniom technicznym.
2. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, zakres, warunki, terminy i sposób przeprowadzania badań technicznych tramwajów i trolejbusów oraz jednostki wykonujące te badania.
Art. 86. 1. Do pojazdów Sił Zbrojnych, jednostek wojskowych podporządkowanych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, Policji, Urzędu Ochrony Państwa i Straży Granicznej, których dotyczą warunki i tryb rejestracji określone w art. 73 ust. 3, a także do pojazdów Państwowej Straży Pożarnej, mają zastosowanie przepisy art. 81 ust. 1—9 i art. 84 ust. 5—7 i 9 pkt 2, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Ministrowie Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Szefem Urzędu Ochrony Państwa określą, w drodze rozporządzenia:
1) jednostki organizacyjne sprawujące nadzór nad
stacjami kontroli pojazdów oraz wydające upoważ
nienia do przeprowadzania badań technicznych,
wzory dokumentów związanych z uzyskaniem upo
ważnień do wykonywania badań oraz wzór upo
ważnienia do ich przeprowadzania,
2) wymagania w stosunku do stacji kontroli pojazdów
upoważnionych do przeprowadzania badań tech
nicznych pojazdów,
3) wzory dokumentów stosowanych przy badaniach
technicznych pojazdów,
4) warunki i terminy przeprowadzania badań technicz-
nych pojazdów specjalnych Sił Zbrojnych, jednostek wojskowych podporządkowanych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, Policji i innych pojazdów użytkowanych w sposób szczególny,
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3110 —
 
Poz. 602
 

 
5) warunki przeprowadzania badań technicznych nie
których pojazdów w stacjach kontroli pojazdów
wymienionych w art. 83,
6) jednostki organizacyjne prowadzące szkolenie dia
gnostów,
warunki współdziałania jednostek organizacyjnych
sprawujących nadzór nad stacjami kontroli pojaz
dów z wojewodami.

DZIAŁ IV Kierujący Rozdział 1 Uprawnienia do kierowania
Art. 87. 1. Kierującym może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym oraz spełnia jeden z warunków określonych w pkt 1—3:
1) posiada wymagane umiejętności do kierowania
w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ruchu
drogowego i nie narażający kogokolwiek na szko
dę oraz wymagany dokument stwierdzający upra
wnienie do kierowania pojazdem,
2) odbywa, w ramach szkolenia, naukę jazdy odpo
wiednio przystosowanym pojazdem pod nadzo
rem instruktora,
3) zdaje egzamin państwowy odpowiednio przystoso
wanym pojazdem pod nadzorem egzaminatora.

2. Osoba niepełnosprawna pod względem fizycz
nym może być kierującym, jeżeli w wyniku badania le
karskiego nie stwierdzono przeciwwskazań zdrowot
nych do kierowania pojazdem.
3. Nie wymaga się uprawnienia do:

1) kierowania rowerem, motorowerem lub pojazdem
zaprzęgowym od osoby, która ukończyła 18 lat,
2) prowadzenia kolumny pieszych, jazdy wierzchem
lub pędzenia zwierząt.
Art. 88.1. Dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym jest prawo jazdy określonej kategorii.
2. Prawo jazdy uprawnia do kierowania:
1) kategorii A — motocyklem,
2) kategorii A1 — motocyklem o pojemności skoko
wej silnika nie przekraczającej 125 cm3 i mocy nie
przekraczającej 11 kW,
3) kategorii B:
a) pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu lub motocykla,
 

b) pojazdem, o którym mowa w lit. a), z przyczepą
o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekra
czającej masy własnej pojazdu ciągnącego, o ile
łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu
tych pojazdów nie przekracza 3,5 t,
c) ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobież-
nym,

4) kategorii B1 —trójkołowym lub czterokołowym po
jazdem samochodowym o masie własnej nie prze
kraczającej 550 kg, z wyjątkiem motocykla,
5) kategorii C — pojazdem samochodowym o dopusz
czalnej masie całkowitej przekraczającej 3,51, z wy
jątkiem autobusu, a także ciągnikiem rolniczym lub
pojazdem wolnobieżnym,
6) kategorii Cl — pojazdem samochodowym o do
puszczalnej    masie    całkowitej    przekraczającej
3,51 i nie przekraczającej 7,51, z wyjątkiem autobu
su, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wol
nobieżnym,
7) kategorii D — autobusem, ciągnikiem rolniczym lub
pojazdem wolnobieżnym,
8) kategorii D1 — autobusem przeznaczonym kon
strukcyjnie do przewozu nie więcej niż 17 osób
łącznie z kierowcą, a także ciągnikiem rolniczym
lub pojazdem wolnobieżnym,
9) kategorii T — ciągnikiem rolniczym z przyczepą
(przyczepami) lub pojazdem wolnobieżnym,

10) kategorii B+E, C+E lub D+E — pojazdem określo
nym odpowiednio w kategorii B, C lub D, łącznie
z przyczepą,
11) kategorii C1+E — zespołem pojazdów o dopusz
czalnej masie całkowitej nie przekraczającej 12 t,
składającym się z pojazdu ciągnącego określonego
w kategorii Cl i przyczepy o dopuszczalnej masie
całkowitej nie przekraczającej masy własnej pojaz
du ciągnącego,
12) kategorii D1+E — zespołem pojazdów o dopusz
czalnej masie całkowitej nie przekraczającej 12 t,
składającym się z pojazdu ciągnącego określonego
w kategorii D1 i przyczepy o dopuszczalnej masie
całkowitej nie przekraczającej masy własnej pojaz
du ciągnącego.
3. Prawo jazdy:
1) kategorii B i C+E lub B i D+E — uprawnia do kiero
wania zespołem pojazdów określonych w kate
gorii B+E,
2) kategorii C+E i D — uprawnia do kierowania zespo
łem pojazdów określonych w kategorii D+E,
3) kategorii A, B, B1, C, C1, D lub D1 — uprawnia do
kierowania pojazdem w nich wymienionym z przy
czepą lekką,
4) kategorii B+E, C+E, C1+E, D+E lub D1+E — upraw
nia do kierowania ciągnikiem rolniczym z przycze
pą (przyczepami).
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3111 —
 
Poz. 602
 

 
4. Warunkiem uzyskania prawa jazdy kategorii C,
Cl, D lub D1 jest posiadanie prawa jazdy kategorii B.
5. Warunkiem uzyskania prawa jazdy kategorii B+E,
C+E, C1+E, D+E lub D1+E fest posiadanie odpowiednio
prawa jazdy kategorii B, C, Cl, D lub D1.
6. Ministrowie Obrony Narodowej oraz Spraw We
wnętrznych i Administracji w porozumieniu z Mini
strem Transportu i Gospodarki Morskiej mogą określić,
w drodze rozporządzenia, w sposób odmienny od prze
pisów ust. 2 i 3, wymagane uprawnienia do kierowania
przez żołnierzy zasadniczej służby wojskowej pojazda
mi specjalnymi Sit Zbrojnych lub jednostek wojsko
wych   podporządkowanych   Ministrowi   Spraw  We
wnętrznych i Administracji.
Art. 89. 1. Do kierowania:
1) samochodem ciężarowym lub zespołem pojazdów
o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej
24 t, pojazdem uprzywilejowanym oraz taksówką
osobową — jest uprawniona osoba posiadająca
prawo jazdy odpowiedniej kategorii przez okres co
najmniej 3 lat; kierujący taksówką osobową powi
nien również znać topografię miejscowości, w któ
rej prowadzi lub zamierza prowadzić działalność,
2) ciągnikiem rolniczym przewożącym dzieci w cią
gniętej przyczepie — jest uprawniona osoba posia
dająca prawo jazdy odpowiedniej kategorii przez
okres co najmniej 2 lat,
3) pojazdem lub zespołem pojazdów przewożącym
materiały niebezpieczne — jest uprawniona osoba
posiadająca prawo jazdy odpowiedniej Kategorii
przez okres co najmniej 3 lat oraz ukończony^kurs
dokształcający   kierowców   pojazdów   przewożą
cych materiały niebezpieczne. /

2. Znajomość topografii sprawdza komisja powoła
na przez kierownika rejonowego urzędu rządowej ad
ministracji ogólnej.
3. Osoby, o których mowa w ust. 1 oraz w art. 106
ust. 2, art. 111 ust. 2, art. 122 ust. 2 i art. 124 ust. 1 pkt 1
i 2, są obowiązane uzyskać świadectwo kwalifikacji po
twierdzające spełnienie dodatkowych wymagań okre
ślonych w tych przepisach. Świadectwo kwalifikacji
wydaje za opłatą kierownik rejonowego urzędu rządo
wej    administracji    ogólnej    na    okres   wynikający
żart. 122 ust. 2. ’

4. W odniesieniu  do kierujących  pojazdami Sit
Zbrojnych,  jednostek  wojskowych   podporządkowa
nych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji,
Policji i Straży Granicznej, wymagane jest posiadanie
prawa jazdy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, przez
okres co najmniej 1 roku.
5. Kurs dokształcający, o którym mowa w ust. 1
pkt 3, jest prowadzony w jednostce  upoważnionej
przez wojewodę.
6. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w po
rozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Admi
nistracji określi, w drodze rozporządzenia:
 

1) warunki udzielania i cofania upoważnień do prowa
dzenia kursów dokształcających kierowców pojaz
dów przewożących materiały niebezpieczne,
2) zakres i warunki prowadzenia kursów dokształcają
cych,
3) ramowy program kursu dokształcającego,
4) wzory dokumentów stosowanych w związku z do
kształcaniem kierowców przewożących materiały
niebezpieczne.
Art. 90. 1. Prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli:
1) osiągnęła wymagany dla danej kategorii wiek,
2) uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwska
zań zdrowotnych do kierowania pojazdem,
i
3) odbyła wymagane szkolenie,
4) zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwo
wy.
2. Wymagany dla danej kategorii wiek wynosi:
1) 16 lat —dla kategorii A1, B1 lubT,
2) 17 lat — dla kategorii A lub B,
3) 18 lat — dla kategorii B+E, C, C+E, C1 lub C1+E,
4)21 lat —dla kategorii D, D+E, D1 lub D1+E, z zastrzeżeniem ust. 4.
3. Osoba, która nie ukończyła 18 lat, może uzyskać
prawo jazdy kategorii A,.Ą/l, B, B1 lub T za zgodą rodzi
ców lub opiekuna.
4. Wymagany wiek do uzyskania prawa jazdy kate
gorii D lub D1 przez żołnierza zasadniczej służby woj
skowej posiadającego prawo jazdy kategorii B wynosi
19 lat.
Art. 91. Prawo jazdy nie może być wydane osobie:
1) u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono
aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środ
ka działającego podobnie do alkoholu,
2) w stosunku do której orzeczony został — prawo-
,    mocnym wyrokiem sadu, orzeczeniem kolegium
do spraw wykroczeń IUD orzeczeniem innego organu uprawnionego do orzekania w sprawach o wykroczenia w trybie dyscyplinarnym — zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych — w okresie obowiązywania tego zakazu.
Art. 92. Prawo jazdy może zawierać ograniczenie wynikające ze stanu zdrowia kierowcy lub możliwości prowadzenia określonego pojazdu.
Art. 93.1. Prawo jazdy, z wyjątkiem prawa jazdy kategorii T, uprawnia do kierowania określonym w nim pojazdem w ruchu międzynarodowym, chyba że władze danego państwa wymagają, aby kierowca posiadał międzynarodowe prawo jazdy.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
~ 3112
 
Poz. 602
 

 
2. Międzynarodowe prawo jazdy jest wydawane za opłatą przez każdego kierownika rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej. Międzynarodowe prawo jazdy jest wydawane na podstawie krajowego prawa jazdy na okres 3 lat. Okres jego ważności nie może jednak przekraczać terminu ważności krajowego prawa jazdy.
Art. 94. 1. Osoba posiadająca krajowe prawo jazdy wydane za granicą, określone w konwencjach o ruchu drogowym, może kierować odpowiednim pojazdem silnikowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 6 miesięcy od daty rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu.
2. Osoba posiadająca krajowe prawo jazdy wydane
za granicą może otrzymać prawo jazdy odpowiedniej
kategorii po oddaniu zagranicznego dokumentu orga
nowi wydającemu prawo jazdy, z zastrzeżeniem ust. 4.
Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określo
ne w konwencjach o ruchu drogowym, dodatkowym
warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest zda
nie   części    teoretycznej    egzaminu    państwowego
i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia za
granicznego dokumentu.
3. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera
ograniczenie terminu ważności, ograniczenie ze wzglę
du na stan zdrowia lub inne, należy to ograniczenie
uwzględnić w wydanym prawie jazdy.
4. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może
określić, w drodze rozporządzenia, w stosunku do oby
wateli niektórych państw, ze względu na zasadę wza
jemności, warunki wydawania praw jaidy odmienne
niż te, które przewiduje ust. 2.
Art. 95.1. Dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania tramwajem jest pozwolenie.
2. Pozwolenie może uzyskać osoba, która ukończy
ła 20 lat, u której w wyniku badania lekarskiego nie
stwierdzono przeciwwskazań zdrowotnych do kiero
wania pojazdem, odbyła wymagane szkolenie i zdała
egzamin państwowy z wynikiem pozytywnym.
3. Przepis art. 91 stosuje się odpowiednio do osoby
ubiegającej się o pozwolenie.
Art. 96.1. Dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania przez osobę, która nie ukończyła 18 lat:
1) rowerem —jest karta rowerowa, motorowerowa
lub prawo jazdy,
2) motorowerem —jest karta motorowerowa lub pra
wo jazdy,
3) pojazdem zaprzęgowym — jest prawo jazdy, karta
motorowerowa lub rowerowa, jeżeli osoba upraw
niona ukończyła 15 lat.
2. Kartę rowerową lub motorowerowa może uzyskać osoba, która wykazała się niezbędnymi kwalifika-
 
cjami i osiągnęła wymagany wiek: 10 lat w przypadku karty rowerowej i 13 lat w przypadku karty motorowe-rowej.
3. Kierować rowerem wieloosobowym oraz przewozić na rowerze inną osobę może osoba, która ukończyła 17 lat, a kierować po jezdni wózkiem inwalidzkim poruszanym siłą mięśni kierującego — osoba, która ukończyła 13 lat.
Art. 97.1. Dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje, za opłatą, kierownik rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się, a w uzasadnionych przypadkach — właściwy ze względu na miejsce czasowego pobytu, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Kartę rowerową lub motorowerowa wydaje nie
odpłatnie dyrektor szkoły podstawowej lub ponadpod-
stawowej.
3. Szefom i cudzoziemskiemu personelowi przed
stawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych
i misji specjalnych państw obcych oraz organizacji
międzynarodowych, korzystających z przywilejów i im
munitetów dyplomatycznych lub konsularnych na mo
cy ustaw, umów bądź powszechnie uznanych zwycza
jów międzynarodowych lub na zasadzie wzajemności,
oraz innym osobom korzystającym z tych przywilejów
i immunitetów uprawnienie do kierowania pojazdem
wydaje Wojewoda Warszawski na wniosek Ministra
Spraw Zagranicznych.
4. Kierujący może posiadać tylko jedno ważne kra
jowe prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tram
wajem.
Art. 98. 1. Kierujący pojazdem jest obowiązany zawiadomić kierownika rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej w terminie nie przekraczającym 30 dni o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zawartych w dokumencie uprawniającym do kierowania pojazdem lub o jego utracie.
2. W  razie   utraty  dokumentu   stwierdzającego
uprawnienie do kierowania pojazdem, jego wtórnik
może być wydany, jeżeli posiadacz złoży oświadczenie
o utracie tego dokumentu pod rygorem odpowiedzial
ności karnej za fałszywe zeznania.
3. W razie odzyskania utraconego dokumentu,
o którym mowa w ust. 2, wtórnik zwraca się do orga
nu, który go wydał.
Art. 99.1. Tworzy się centralną ewidencję osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami. Ewidencję prowadzi jednostka podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji.
2. W centralnej ewidencji osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami wpisuje się informację o uprawnieniu uzyskanym przez osobę.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3113 —
 
Poz. 602
 

 
3. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia:
1) warunki i sposób prowadzenia centralnej ewidencji
osób posiadających uprawnienia do kierowania
pojazdami oraz warunki wspótdziatania państwo
wych jednostek organizacyjnych w tym zakresie,
2) warunki i sposób korzystania z informacji zawar
tych w centralnej ewidencji osób posiadających
uprawnienia do kierowania pojazdami,
3) warunki odpłatności za korzystanie z informacji za
wartych w centralnej ewidencji osób posiadają
cych uprawnienia do kierowania pojazdami oraz
podmioty zwolnione od optat.
Art. 100. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji określi:
1) w   drodze   rozporządzenia,   wzory  dokumentów
stwierdzających uprawnienia do kierowania pojaz
dami oraz ich opis,
w drodze zarządzenia, szczegółowe czynności or
ganów w sprawach związanych z wydawaniem
uprawnień do kierowania oraz wzory dokumentów
w tych sprawach.

Rozdział 3 Wojewódzki ośrodek ruchu drogowego
Art. 116. 1. Wojewoda tworzy wojewódzki ośrodek ruchu drogowego działający na obszarze województwa.
2. Ośrodek jest państwową osobą prawną.
3. Wojewoda sprawuje nadzór nad ośrodkiem.
Art. 117. 1. Do zadań ośrodka należy organizowanie egzaminów państwowych sprawdzających kwalifikacje osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz kierujących pojazdami.
2. Ośrodek może wykonywać inne zadania z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Art. 118. 1. Działalnością ośrodka kieruje dyrektor.
2. Dyrektor jest powoływany i odwoływany przez
wojewodę.
3. Wojewoda ustala wynagrodzenie dyrektora.
Art. 119. 1. Ośrodek prowadzi samodzielną gospodarkę finansową na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
2. Przychodami ośrodka są:
1) wpływy z optat za przeprowadzanie egzaminów
osób ubiegających się o uprawnienia do kierowa
nia pojazdami,
2) wpływy za wykonanie innych zadań z zakresu bez
pieczeństwa ruchu drogowego.
3. Rozchodami ośrodka są wydatki na:
1) bieżące utrzymanie ośrodka,
2) prowadzenie egzaminów państwowych w zakresie
prawa jazdy poszczególnych kategorii i pozwolenia
do kierowania tramwajem.
4. Osiągnięty przez ośrodek zysk, po opłaceniu na
leżnych podatków, jest przeznaczany na:
1) inwestycje związane z działalnością ośrodka, o któ
rej mowa w art. 117 ust. 1,
2) poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego w wo
jewództwie.
5. Ośrodek może zaciągać kredyty, za zgodą woje
wody, na zasadach ogólnych.
 

6. Składniki majątkowe nabyte na cele ośrodka
tworzą jego fundusz statutowy.
7. Ośrodek prowadzi odrębnie ewidencję przycho
dów i kosztów związanych z egzaminowaniem i odręb
nie dla każdej innej działalności.
Art. 120. 1. Wojewoda nadaje ośrodkowi statut.
2. Statut ośrodka określa w szczególności jego organizację i warunki tworzenia oddziałów terenowych.
Art. 121. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia:
1) w porozumieniu z Ministrem Finansów — szczegó
łowe warunki gospodarki finansowej ośrodka oraz
szczegółowe    warunki    ewidencji    przychodów
i kosztów, o których mowa w art. 119 ust. 7,
2) w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjal
nej — warunki wynagradzania egzaminatorów.
Rozdział 4
Sprawdzanie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami
Art. 122. 1. Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlegają:
T) osoba ubiegająca się o prawo jazdy,
2) osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia
do kierowania pojazdem silnikowym, cofniętego ze
względu na stan zdrowia,
3) kierujący pojazdem skierowany przez organ kontro
li ruchu drogowego, jeżeli uczestniczy w wypadku
drogowym, w którym jest zabity lub ranny,
4) kierujący pojazdem skierowany decyzją kierownika
rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej
w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do
stanu zdrowia,
5) kandydat na instruktora lub egzaminatora osób
ubiegających się o uprawnienia do kierowania po
jazdami.
2. Kierowca pojazdu silnikowego o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 7,51, pojazdu przewożącego materiały niebezpieczne, pojazdu uprzywilejowanego, autobusu lub kierowca zarobkowo przewożący osoby na własny lub cudzy rachunek podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w następujących okresach:
1) jeżeli kieruje pojazdem, w stosunku do którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, B, B+E, B1 lub T:
a) w wieku do 55 lat — co 5 lat,
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
3117 —
 
Poz. 602
 

 
b) w wieku od 56 do 65 lat — co 3 lata,
c) w wieku powyżej 65 lat — corocznie,
2) jeżeli kieruje pojazdem, w stosunku do którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, C+E, Cl, C1+E, D, D+E, D1 lub D1+E:
a) w wieku do 55 lat — co 3 lata,
b) w wieku powyżej 55 lat — corocznie.

3. Badanie lekarskie przeprowadza uprawniony le
karz.
4. Przepisy ust. 1 pkt 1—4, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 stosu
je się odpowiednio do kierującego tramwajem.
5. Badanie lekarskie wykonywane jest na koszt oso
by badanej, chyba że przepisy odrębne stanowią ina
czej.
6. Wojewoda kontroluje wykonywanie badań lekar
skich i wydawanie orzeczeń.
Art. 123. 1. Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrami Transportu i Gospodarki Morskiej, Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:
1) warunki i tryb:
a) przeprowadzania    badań    lekarskich   w   celu
stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwska
zań   zdrowotnych   do   kierowania   pojazdami
u osób ubiegających się o uprawnienia do kiero
wania pojazdami silnikowymi lub tramwajami
oraz osób kierujących tymi pojazdami,
b) wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających
brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych
do kierowania pojazdami,
c) odwoływania się od orzeczeń lekarskich,
d) uzyskiwania uprawnień przez lekarzy przepro
wadzających badania lekarskie,
e) kontroli wykonywania i dokumentowania badań
lekarskich   oraz  wydawanych   orzeczeń   lekar
skich,

2) dodatkowe: kwalifikacje lekarzy przeprowadzają
cych badania lekarskie,
3) sposób postępowania z dokumentacją związaną
z badaniami lekarskimi oraz wzory stosowanych
dokumentów,
4) maksymalne stawki opłat za badania lekarskie.
2. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w porozumieniu z Ministrami Zdrowia i Opieki Społecznej, Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb kierowania na badania lekarskie.
Art. 124.1. Badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w ceiu orzeczenia o predyspozycjach psychicznych do kierowania pojazdem podlega osoba:
 

1) o której mowa w art. 122 ust. 2, przy ubieganiu się
po raz pierwszy o wydanie świadectwa kwalifikacji,
2) kandydat na instruktora lub egzaminatora osób
ubiegających się o uprawnienia do kierowania po
jazdami,
3) inna, jeżeli lekarz w wyniku badania uzna za wska
zane przeprowadzenie badania psychologicznego,
4) przewidziana do szkolenia na kierowcę na potrzeby
wojska,
5) kierujący będący sprawcą wypadku drogowego,
w którym jest zabity lub ranny.

2. Badanie psychologiczne wykonuje uprawniony
psycholog w jednostce upoważnionej przez Ministra
Transportu i Gospodarki Morskiej.
3. Badanie psychologiczne jest wykonywane na
koszt osoby badanej, chyba że przepisy odrębne stano
wią inaczej.
4. Przepisy ust. 1—3 stosuje się odpowiednio do
kierującego tramwajem.
5. Nadzór nad wykonywaniem badań psycholo
gicznych sprawuje Minister Transportu i Gospodarki
Morskiej lub jednostka przez niego upoważniona.
Art. 125. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w porozumieniu z Ministrami Zdrowia i Opieki Społecznej, Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:
1) warunki i tryb:
a) kierowania osób na badania psychologiczne,
b) uzyskiwania i cofania uprawnień do przeprowa
dzania badań psychologicznych oraz uzyskiwa
nia i cofania zezwoleń jednostkom przeprowa
dzającym te badania,
c) odwoływania się od orzeczeń psychologicznych,
d) kontroli przeprowadzania badań psychologicz
nych oraz wydawanych orzeczeń psychologicz
nych,

2) warunki i sposób przeprowadzania badań psycho
logicznych,
3) sposób postępowania z dokumentacją związaną
z przeprowadzanymi badaniami psychologicznymi
oraz wzory stosowanych dokumentów,
4) maksymalne stawki optat za badania psychologicz
ne.
Art. 126. 1. Badanie w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu przeprowadza się przy użyciu urządzeń elektronicznych dokonujących pomiaru stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli stan osoby podlegającej badaniu uniemożliwia jego przeprowa-
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3118 —
 
Poz. 602
 

 
dzenie urządzeniem elektronicznym. W takim przypadku ustalenie zawartości w organizmie alkoholu następuje na podstawie badania krwi lub moczu.
3. Badanie w celu ustalenia zawartości w organi
zmie alkoholu  może  być  przeprowadzone  również
w razie braku zgody kierującego, o czym należy go
uprzedzić.
4. Warunki oraz sposób przeprowadzania badań,
o których mowa w ust. 1 i 2, określają odrębne przepisy.
Art. 127. 1. Badanie w celu ustalenia w organizmie obecności środka działającego podobnie do alkoholu przeprowadza się przy użyciu metod nie wymagających badania laboratoryjnego.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli stan osoby
podlegającej badaniu uniemożliwia jego przeprowa
dzenie metodą nie wymagającą badania laboratoryj
nego. W takim  przypadku  ustalenie w organizmie
obecności środka działającego podobnie do alkoholu
następuje na podstawie badania krwi lub moczu.
3. Badanie w celu ustalenia obecności w organi
zmie środka działającego podobnie do alkoholu może
być przeprowadzone również w razie braku zgody kie
rującego, o czym należy go uprzedzić.
4. Minister Zdrowia i Opieki Społecznej określi,
w drodze rozporządzenia, warunki i sposób przeprowa
dzania badań na obecność w organizmie środków dzia
łających podobnie do alkoholu.
Art. 128. 1. W razie uczestniczenia w wypadku drogowym, w którym jest zabity lub ranny, kierujący pojazdem jest poddawany badaniu na zawartość w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
2. Badaniu, o którym mowa w ust. 1, można pod
dać także inną osobę, jeżeli zachodzi uzasadnione po
dejrzenie, że mogła kierować pojazdem uczestniczą
cym w wypadku drogowym, w którym jest zabity lub
ranny.
Osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, mają prawo
żądać od organu kontroli ruchu drogowego przepro
wadzenia badania krwi lub moczu w celu ustalenia za
wartości w organizmie alkoholu lub środka działające
go podobnie do alkoholu.

Oddział 3 Używanie świateł zewnętrznych
Art. 51.1. Kierujący pojazdem jest obowiązany używać świateł mijania podczas jazdy w warunkach normalnej przejrzystości powietrza:
1) w czasie od zmierzchu do świtu,
2) w okresie od 1 października do ostatniego dnia lu
tego — przez całą dobę,
3) w tunelu.

2. W czasie od świtu do zmierzchu w warunkach
normalnej przejrzystości powietrza, zamiast świateł
mijania, kierujący pojazdem może używać świateł do
jazdy dziennej.
3. W czasie od zmierzchu do świtu, na nie oświetlo
nych drogach, zamiast świateł mijania lub łącznie z ni
mi, kierujący pojazdem może używać świateł drogo
wych, o ile nie oślepi innych kierujących albo pieszych
poruszających się w kolumnie. Kierujący pojazdem,
używając świateł drogowych, jest obowiązany przełą
czyć je na światła mijania w razie zbliżania się:
 

1) pojazdu nadjeżdżającego z przeciwka, przy czym je
żeli jeden z kierujących wyłączył światła drogowa
— drugi jest obowiązany uczynić to samo,
2) do pojazdu poprzedzającego, jeżeli kierujący może
być oślepiony,
3) pojazdu szynowego lub komunikacji wodnej, jeżeli
poruszają się w takiej odległości, że Istnieje możli
wość oślepienia kierujących tymi pojazdami.

4. Kierujący motocyklem, motorowerem lub pojaz
dem szynowym jest obowiązany używać podczas jaz
dy świateł mijania, z zastrzeżeniem ust. 3,
5. Na drodze krętej, oznaczonej odpowiednimi zna
kami drogowymi, kierujący pojazdem może używać
przednich świateł przeciwmgłowych od zmierzchu do
świtu, również w warunkach normalnej przejrzystości
powietrza.
6. Przepisów ust. 1—4 nie stosuje się do kierują
cych pojazdami, które nie są wyposażone w światła mi
jania, drogowe lub światła do jazdy dziennej. W przy
padkach określonych w ust. 1 pkt 1 i 3 zamiast tych
świateł należy używać świateł stanowiących obowiąz
kowe wyposażenie pojazdów.
7. Przepisy ust. 1—5 stosuje się odpowiednio pod
czas zatrzymania pojazdu, wynikającego z warunków
lub przepisów ruchu drogowego. Jeżeli zatrzymanie
trwa ponad 1 minutę, dopuszcza się wyłączenie świa
teł zewnętrznych pojazdu, o ile na tym samym pasie ru
chu, przed tym pojazdem i za nim, stoją inne pojazdy.
Art. 52.1. Kierujący pojazdem silnikowym lub szynowym jest obowiązany, podczas zatrzymania lub postoju w warunkach niedostatecznej widoczności, używać świateł pozycyjnych przednich i tylnych lub świateł postojowych. Dopuszcza się włączenie świateł postojowych jedynie od strony środka jezdni w pojeździe nie złączonym z przyczepą oraz w zespole pojazdów o długości nie przekraczającej 6 m.
2. Podczas zatrzymania lub postoju, w miejscu
oświetlonym w stopniu zapewniającym widoczność
pojazdu lub znajdującym się poza jezdnią i poboczem,
wszystkie światła pojazdu mogą być wyłączone. Prze
pis ten nie dotyczy pojazdu szynowego oraz pojazdu,
na którym znajduje się urządzenie lub ładunek, wysta
jące poza pojazd i wymagające oznaczenia odrębnymi
światłami.
3. Światło  oświetlające  przedmioty przydrożne
(szperacz) może być włączone tylko podczas zatrzyma
nia lub postoju, pod warunkiem że nie oślepi innych
uczestników ruchu. Ograniczenie to nie dotyczy pojaz
du uprzywilejowanego.
Oddział 4 Warunki używania pojazdów w ruchu drogowym
Art. 53. 1. Pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy:
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
3100 —
 
Poz. 602
 

 
1) straży pożarnej,
2) pogotowia ratunkowego,
3) Policji,
4) jednostki ratownictwa chemicznego,
5) Straży Granicznej,
6) Urzędu Ochrony Państwa,
7) Żandarmerii Wojskowej i Wojskowych Stużb Infor
macyjnych,
8) Służby Więziennej,
9) jednostki nie wymienionej w pkt 1—8, jeżeli jest
używany w związku z ratowaniem życia lub zdro
wia ludzkiego — na podstawie zezwolenia Ministra
Spraw Wewnętrznych i Administracji.
2. Kierujący pojazdem uprzywilejowanym może,
pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności,
nie stosować się do przepisów o ruchu pojazdów, za
trzymaniu i postoju oraz do znaków i sygnałów drogo
wych tylko w razie, gdy:
1) uczestniczy:
a) w akcji związanej z ratowaniem życia, zdrowia
ludzkiego lub mienia albo koniecznością zapew
nienia bezpieczeństwa lub porządku publiczne
go albo
b) w przejeździe kolumny pojazdów uprzywilejo
wanych,

2) pojazd   wysyła   jednocześnie   sygnały   świetlny
i dźwiękowy; po zatrzymaniu pojazdu nie wymaga
się używania sygnału dźwiękowego,
3) w pojeździe włączone są światła drogowe lub mija
nia.
3. Kierujący pojazdem uprzywilejowanym jest obo
wiązany stosować się do poleceń i sygnałów dawa
nych przez osoby kierujące ruchem lub upoważnione
do jego kontroli.
4. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
określi, w drodze rozporządzenia, okoliczności, w ja
kich używane są pojazdy uprzywilejowane w kolum
nach.
Art. 54. 1. Pojazd wykonujący na drodze prace porządkowe, remontowe lub modernizacyjne powinien wysyłać żółte sygnały błyskowe.
2. Kierujący pojazdem, o którym mowa w ust. 1, może, pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności, nie stosować się do przepisów o obowiązku jazdy na jezdni lub przy jej prawej krawędzi oraz o zatrzymaniu i postoju, z tym że:
1) na jezdni jednokierunkowej oraz poza obszarem zabudowanym, podczas oczyszczania drogi ze śniegu, dopuszcza się również jazdę przy lewej krawędzi jezdni,
 
2) jazdę po chodniku dopuszcza się tylko przy zachowaniu bezpieczeństwa pieszych.
3. Pojazd, który ze względu na konstrukcję, ładunek
lub nietypowe zachowanie na drodze może zagrażać
bezpieczeństwu w ruchu drogowym, powinien wysy
łać żółte sygnały błyskowe.
4. Zabrania się, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 1 pkt 5,
używania żółtych sygnałów błyskowych do innych ce
lów niż określone w ust. 1 i 3.
Art. 55.1. Pojazd do nauki jazdy lub przeprowadzania egzaminu państwowego oznacza się tablicą kwadratową barwy niebieskiej z białą literą “L”, umieszczoną na pojeździe. W warunkach niedostatecznej widoczności tablica umieszczona na pojeździe, z wyłączeniem tablicy na motocyklu, powinna być oświetlona. Tablica, którą oznaczony jest motocykl, powinna być wykonana z materiału odblaskowego.
2. Podczas kierowania pojazdem do nauki jazdy
przez osobę inną niż osoba ubiegająca się o uprawnie
nie do kierowania pojazdem tablica, o której mowa
w ust. 1, powinna być zasłonięta lub złożona.
3. Kierujący pojazdem, przejeżdżając obok pojazdu,
o którym mowa w ust. 1, lub jadąc za nim, jest obowią
zany zachować szczególną ostrożność.
Art. 56. 1. Przewóz materiałów niebezpiecznych może odbywać się tylko pojazdem do tego przystosowanym i oznaczonym, stosownie do potrzeb wynikających z właściwości chemicznych, fizycznych lub biologicznych przewożonego materiału.
2. Pojazd   przewożący     materiały  niebezpieczne
określone w przepisach, o których mowa w ust. 4 pkt. 1,
oznacza się z przodu i z tyłu tablicami ostrzegawczymi
barwy pomarańczowej. Pojazd Sił Zbrojnych lub jed
nostki    wojskowej    podporządkowanej    Ministrowi
Spraw Wewnętrznych i Administracji może być ozna
czony tarczami okrągłymi barwy żółtej i czerwonej,
umieszczonymi odpowiednio z przodu i z tyłu pojazdu.
W tarczę powinien być wpisany trójkąt o barwie czar
nej.
3. Kierujący pojazdem, przejeżdżając obok pojaz
du, o którym mowa w ust. 2, lub jadąc za nim albo za
trzymując się w jego pobliżu, jest obowiązany zacho
wać szczególną ostrożność w celu uniknięcia niebez
pieczeństwa, a zwłaszcza pożaru, wybuchu lub skaże
nia środowiska. Obowiązek ten dotyczy również pie
szego przechodzącego obok tego pojazdu.
4. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w po
rozumieniu z Ministrami Obrony Narodowej, Spraw
Wewnętrznych i Administracji oraz Ochrony Środowi
ska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określi, w dro
dze rozporządzenia:
1) materiały niebezpieczne dopuszczone do przewozu
drogowego oraz zasady ich klasyfikacji,
2) warunki i sposób przewozu drogowego materiałów
niebezpiecznych.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
3101 —
 
Poz. 602
 

 
3) dodatkowe wymagania dotyczące pojazdu przewo
żącego określone materiały niebezpieczne, jego
wyposażenia i ładunku,
4) wymagania odnoszące się do urządzeń technicz
nych służących do tego przewozu,
5) dokumenty wymagane przy przewozie materiałów
niebezpiecznych, ich wzory oraz tryb ich wydawa
nia,
6) szczegółowy sposób oznakowania pojazdu przewo
żącego materiały niebezpieczne.
5. Materiały, o których mowa w ust. 4 pkt 1, uważa się za materiały niebezpieczne w rozumieniu ustawy.
Art. 57. 1. Pojazd przewożący zorganizowaną grupę dzieci lub młodzieży w wieku do 18 lat oznacza się z przodu i z tyłu kwadratowymi tablicami barwy żółtej z symbolem dzieci barwy czarnej. W warunkach niedostatecznej widoczności tablice powinny być oświetlone, chyba że są wykonane z materiału odblaskowego. Kierujący tym pojazdem jest obowiązany włączyć światła awaryjne podczas wsiadania lub wysiadania dzieci lub młodzieży.
2. Kierujący pojazdem, omijając pojazd, o którym
mowa w ust. 1, jest obowiązany w czasie wsiadania lub
wysiadania dzieci lub młodzieży zachować szczególną
ostrożność i w razie potrzeby zatrzymać się.
3. Zabrania się oznaczania pojazdu tablicami, o któ
rych mowa w ust. 1, w czasie, gdy dzieci lub młodzież
nie są przewożone.
Art. 58. 1. Pojazd przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu osób niepełnosprawnych oznacza się z przodu i z tyłu kwadratowymi tablicami barwy niebieskiej z międzynarodowym symbolem wózka inwalidzkiego barwy białej. Tablice te powinny być wykonane z materiału odblaskowego. Kierujący tym pojazdem jest obowiązany włączyć światła awaryjne podczas wsiadania lub wysiadania osoby niepełnosprawnej.
2. Kierujący pojazdem, omijając pojazd, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany w czasie wsiadania lub wysiadania osoby niepełnosprawnej zachować szczególną ostrożność i w razie potrzeby zatrzymać się.
Art. 59. 1. Pojazd zarejestrowany w Rzeczypospolitej Polskiej, który ma być używany w ruchu międzynarodowym, powinien być oznaczony znakiem z literami „PL”.
2. Pojazd zarejestrowany za granicą uczestniczący w ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powinien być oznaczony znakiem określającym państwo, w którym jest zarejestrowany.
Art. 60. 1. Zabrania się:
1) używania pojazdu w sposób zagrażający bezpieczeństwu osoby znajdującej się w pojeździe lub poza nim,
 

2) zakrywania świateł oraz urządzeń sygnalizacyj
nych, tablic rejestracyjnych lub innych wymaga
nych tablic albo znaków, które powinny być wi
doczne,
3) ozdabiania tablic rejestracyjnych oraz umieszcza
nia z przodu lub z tyłu pojazdu znaków, napisów
lub przedmiotów, które ograniczają czytelność tych
tablic,
4) umieszczania na pojeździe znaku określającego in
ne państwo niż to, w którym pojazd został zareje
strowany.
2. Zabrania się kierującemu:
1) oddalania się od pojazdu, gdy silnik jest w ruchu,
2) używania pojazdu w sposób powodujący uciążli
wości związane z nadmierną emisją spalin do śro
dowiska .lub nadmiernym hałasem,
3) pozostawiania pracującego silnika podczas postoju
na obszarze zabudowanym; nie dotyczy to pojazdu
wykonującego czynności na drodze,
4) ciągnięcia za pojazdem osoby na nartach, sankach,
wrotkach lub innym podobnym urządzeniu,
5) używania opon z umieszczonymi w nich na trwałe
elementami przeciwślizgowymi.
3. Używanie łańcuchów przeciwślizgowych na opo
nach jest dozwolone tylko na drodze pokrytej śnie
giem.
Art. 61.1. Ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu.
2. Ładunek na pojeździe umieszcza się w taki spo
sób, aby:
1) nie powodował przekroczenia dopuszczalnych na
cisków osi pojazdu na drogę,
2) nie naruszał stateczności pojazdu,
3) nie utrudniał kierowania pojazdem,
4) nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał
świateł, urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestra
cyjnych lub innych tablic albo znaków, w które po
jazd jest wyposażony.

3. Ładunek umieszczony na pojeździe powinien być
zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływa
niem nadmiernego hałasu. Nie może on mieć odraża
jącego wyglądu lub wydzielać odrażającej woni.
4. Urządzenia służące do mocowania ładunku po
winny być zabezpieczone przed rozluźnieniem się, swo
bodnym zwisaniem lub spadnięciem podczas jazdy.
5. Ładunek sypki  może  być umieszczony tylko
w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodat-
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3102 —
 
Poz. 602
 

 
kowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę.
6. Ładunek wystający poza płaszczyzny obrysu po
jazdu może być na nim umieszczony tylko przy zacho
waniu następujących warunków;
1) ładunek wystający poza boczne płaszczyzny obrysu
pojazdu może być umieszczony tylko w taki spo
sób, aby całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem
nie przekraczała 2,55 m, a przy szerokości pojazdu
2,55 m nie  przekraczała 3 m, jednak pod warun
kiem umieszczenia ładunku tak, aby z jednej strony
nie wystawał na odległość większą niż 23 cm,
2) ładunek nie może wystawać z tyłu pojazdu na odle
głość większą niż 2 m od tylnej płaszczyzny obrysu
pojazdu lub zespołu pojazdów; w przypadku przy
czepy kłonicowej odległość tę liczy się od osi przy
czepy,
3) ładunek nie może wystawać z przodu pojazdu na
odległość większą niż 0,5 m od przedniej płaszczy
zny obrysu i większą niż 1,5 m od siedzenia dla kie
rującego.
7. Przy przewozie drewna długiego dopuszcza się
wystawanie ładunku z tyłu za przyczepę kłonicową na
odległość nie większą niż 5 m.
8. Ładunek wystający poza przednią lub boczne
płaszczyzny obrysu pojazdu powinien być oznaczony.
Dotyczy to również ładunku wystającego poza tylną
płaszczyznę obrysu pojazdu na odległość większą niż
0,5 m.
9. Ustala się następujące oznakowanie ładunku:

1) ładunek wystający z przodu pojazdu oznacza się
chorągiewką barwy pomarańczowej lub dwoma
białymi i dwoma czerwonymi pasami, tak aby byty
widoczne z boków i z przodu pojazdu, a w okresie
niedostatecznej  widoczności   ponadto  światłem
białym umieszczonym na najbardziej wystającej
do przodu części ładunku,
2) ładunek wystający z boku pojazdu oznacza się cho
rągiewką barwy pomarańczowej o wymiarach co
najmniej 50 x 50 cm, umieszczoną przy najbardziej
wystającej krawędzi ładunku, a ponadto w okresie
niedostatecznej widoczności białym światłem od
blaskowym skierowanym do przodu oraz czerwo
nym światłem i czerwonym światem odblasko
wym skierowanym do tyłu; światła te nie powinny
znajdować się w odległości większej niż 40 cm od
najbardziej wystającej krawędzi ładunku; jeżeli dłu
gość   wystającego   z   boku   ładunku,   mierzona
wzdłuż pojazdu, przekracza 3 m, to chorągiewkę
i światła umieszcza się odpowiednio przy przedniej
i tylnej części ładunku,
3) ładunek wystający z tyłu pojazdu oznacza się pasa
mi białymi i czerwonymi umieszczonymi bezpo
średnio na ładunku lub na tarczy na jego tylnej
płaszczyźnie albo na zawieszonej na końcu ładun
ku bryle geometrycznej (np. stożku, ostrosłupie);
 
widoczna od tyłu łączna powierzchnia pasów powinna wynosić co najmniej 1000 cm2, przy czym nie może być mniej niż po dwa pasy każdej barwy; ponadto w okresie niedostatecznej widoczności na najbardziej wystającej do tyłu krawędzi ładunku umieszcza się czerwone światło i czerwone światło odblaskowe; przy przewozie drewna długiego zamiast oznakowania pasami białymi i czerwonymi dopuszcza się oznakowanie końca ładunku chorągiewką lub tarczą barwy pomarańczowej,
4) ładunek wystający z tyłu samochodu osobowego lub przyczepy ciągniętej przez samochód osobowy może być oznaczony chorągiewką barwy czerwonej o wymiarach co najmniej 50 x 50 cm, umieszczoną przy najbardziej wystającej krawędzi ładunku.
10. Wysokość pojazdu z ładunkiem nie może prze
kraczać 4 m.
11. Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu
wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od do
puszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w prze
pisach  określających warunki techniczne  pojazdów
oraz określonych w ust. 6, 8 i 10, przejazd pojazdu jest
dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwole
nia.
12. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 11, wydaje
na przejazd:

1) w granicach państwa — naczelny dyrektor okręgu
dróg publicznych właściwy ze względu na miejsce
rozpoczęcia przejazdu,
2) w granicach miasta lub sąsiadujących ze sobą
miast — organ zarządzający drogą właściwy ze
względu na miejsce rozpoczęcia przejazdu,
3) którego trasa przekracza granice państwa — Gene
ralny Dyrektor Dróg Publicznych lub upoważniona
przez niego państwowa jednostka organizacyjna.

13. Przepis ust. 11 nie dotyczy pojazdów specjal
nych Sit Zbrojnych, jednostek wojskowych podporząd
kowanych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Admini
stracji, Policji, Straży Granicznej oraz straży pożarnej
biorących udział w akcjach ratowniczych.
14. MinisterTransportu i Gospodarki Morskiej okre
śli, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb wydawa
nia zezwoleń, o których mowa w ust. 11.
Art. 62. 1. Rzeczywista masa całkowita przyczepy ciągniętej przez:
1) samochód osobowy, samochód ciężarowy o do
puszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej
3,51 lub autobus — nie może przekraczać rzeczywi
stej masy całkowitej pojazdu ciągnącego,
2) samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całko
witej przekraczającej 3,51 — nie może przekraczać
rzeczywistej masy całkowitej tego samochodu po
większonej o 40%,
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3103 —
 
Poz. 602
 

 
3) motocykl lub motorower — nie może przekraczać masy własnej motocykla lub motoroweru, jednak nie może przekraczać 100 kg.
2. Przepis ust. 1 nie dotyczy naczep.
3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą pojazdów Sit Zbroj
nych, jednostek wojskowych podporządkowanych Mi
nistrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, Policji,
Straży Granicznej oraz straży pożarnej.
4. Zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3
pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy in
ny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny — z 2
pojazdów. Długość zespołu 2 pojazdów nie może prze
kraczać 18,75 m,a3 pojazdów — 22 m. Długość zespo
łu złożonego z motocykla, motoroweru lub roweru
i przyczepy nie może przekraczać 4 m. Przejazd zespo
łu pojazdów o długości większej niż określona w tym
przepisie   wymaga   zezwolenia,   o   którym   mowa
wart. 61 ust. 11.
5. Długości zespołów pojazdów określone w ust. 4
nie dotyczą tramwajów.
Art. 63. 1. Przewóz osób może odbywać się tylko pojazdem do tego przeznaczonym lub przystosowanym. Liczba przewożonych osób nie może przekraczać liczby miejsc określonych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem ust. 4. W pojeździe nie podlegającym rejestracji liczba przewożonych osób wynika z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu.
2. Dopuszcza się przewóz osób samochodem cięża
rowym poza kabiną kierowcy, pod warunkiem że:
1) pojazd odpowiada wymaganym warunkom tech
nicznym do przewozu osób,
2) osoby nie znajdują się między ładunkiem a kabiną
kierowcy,
3) osoby przewożone są na miejscach siedzących,
4) pojazd nie przekracza prędkości 50 km/h.
3. Zabrania się przewozu osób w przyczepie, z tym
że dopuszcza się przewóz:
1) dzieci do szkół lub przedszkoli i z powrotem w przy
czepie dostosowanej do przewozu osób, ciągniętej
przez ciągnik rolniczy,
2) konwojentów, drużyn roboczych i osób wykonują
cych czynności ładunkowe w przyczepie ciągniętej
przez ciągnik rolniczy pod warunkiem, że:

a) liczba przewożonych osób nie przekracza 5,
b) osoby stojące trzymają się uchwytów,
c) osoby nie znajdują się pomiędzy ładunkiem
a przednią ścianą przyczepy,
d) prędkość   zespołu   pojazdów   nie   przekracza
20 km/h.
 

4. Przepisów ust. 1—3 nie stosuje się do przewozu
pojazdami Sit Zbrojnych, Policji, Straży Granicznej,
Służby Więziennej oraz straży pożarnej.
5. Kierującemu pojazdem silnikowym, który prze
wozi osobę, zabrania się palenia tytoniu lub spożywa
nia pokarmów w czasie jazdy. Nie dotyczy to kierujące
go samochodem ciężarowym, który przewozi osobę
w kabinie kierowcy, i kierującego samochodem osobo
wym, z wyjątkiem taksówki.
Art. 64. Ministrowie Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Sprawiedliwości określą, w drodze rozporządzenia:
1) warunki  poruszania się  po drogach  pojazdów,
o których mowa w art. 61 ust. 13,
2) warunki przewozu osób, o których mowa w art. 63
ust. 4.
Oddział 5 Wykorzystanie dróg w sposób szczególny
Art. 65. 1. Zawody sportowe, rajdy, wyścigi, zgromadzenia i inne imprezy, które powodują utrudnienie ruchu lub wymagają korzystania z drogi w sposób szczególny, mogą odbywać się pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Zezwolenie wydaje:
1) Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, jeżeli
impreza ma odbyć się na autostradzie lub drodze
ekspresowej,
2) wojewoda właściwy ze względu na miejsce, w któ
rym rozpoczyna się impreza, jeżeli ma ona odbyć
się na drodze innej niż określona w pkt 1.

2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, wy
daje się po zasięgnięciu opinii Komendanta Głównego
Policji, a zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, po
zasięgnięciu opinii wojewodów właściwych ze wzglę
du na miejsce odbywania się imprezy.
3. W zakresie określonym w ust. 1 pkt 2 i ust. 2 wo
jewoda działa po zasięgnięciu opinii komendanta wo
jewódzkiego Policji.
4. Organ wydający zezwolenie może:
1) odmówić wydania zezwolenia:
a) w razie uzyskania negatywnej opinii organów,
o których mowa w ust. 2 i 3,
b) jeżeli impreza zagraża bezpieczeństwu ruchu,
.   c) jeżeli impreza utrudni ruch drogowy na znacznym obszarze,
2) cofnąć wydane zezwolenie, jeżeli:
a) impreza zagraża bezpieczeństwu ruchu drogo
wego,
b) warunki ruchu, przy uwzględnieniu których ze
zwolenie zostało wydane, ulegfy zmianie.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3104 —
 
Poz. 602
 

 
5. Organ kontroli ruchu drogowego może przerwać
imprezę, jeżeli:
1) jest prowadzona bez zezwolenia,
2) miejsce, trasa lub czas jej trwania wykraczają poza
warunki określone w zezwoleniu,
3) jej przebieg w bezpośredni sposób zagraża bezpie
czeństwu.
6. Przepisy określone w ust. 1—5 nie dotyczą pro
cesji, pielgrzymek i konduktów pogrzebowych, które
poruszają się po drogach na zasadach określonych
w odrębnych przepisach.
7. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
w porozumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki
Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób za
pewnienia  bezpieczeństwa  i  porządku  publicznego
podczas trwania imprez na drogach, warunki ich odby
wania oraz tryb postępowania w tych sprawach.

DZIAŁ III Pojazdy Rozdział 1 Warunki techniczne pojazdów
Art. 66.1. Pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego:
1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących
lub innych uczestników ruchu, nie naruszało po
rządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek
na szkodę,
2) nie zakłócało spokoju publicznego przez powodo
wanie hałasu przekraczającego poziom określony
w przepisach szczegółowych,
3) nie powodowało wydzielania szkodliwych substan
cji w stopniu przekraczającym wielkości określone
w przepisach szczegółowych,
4) nie powodowało niszczenia drogi,
5) zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy
oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się
urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnali
zacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej ob
serwowaniu,
6) nie    powodowało   zakłóceń    radioelektrycznych
w stopniu  przekraczającym wielkości określone
w przepisach szczegółowych.

2. Urządzenia i wyposażenie pojazdu, w szczegól
ności zapewniające bezpieczeństwo ruchu i ochronę
środowiska przed ujemnymi skutkami używania pojaz
du, powinny być utrzymane w należytym stanie oraz
działać sprawnie i skutecznie.
3. Urządzenia służące do łączenia pojazdu ciągną
cego z przyczepą powinny zapewnić bezpieczne cią-
 
gnięcie przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej przewidzianej do ciągnięcia przez ten pojazd, uniemożliwić samoczynne odłączenie się przyczepy oraz zapewnić prawidłowe działanie świateł i hamulców, o ile przyczepa jest w nie wyposażona.
4. Zabrania się:
1) umieszczania wewnątrz i zewnątrz pojazdu wysta
jących spiczastych albo ostrych części lub przed
miotów, które mogą spowodować uszkodzenie cia
ła osób jadących w pojeździe lub innych uczestni
ków ruchu,
2) stosowania w pojeździe przedmiotów wyposażenia
i części nie odpowiadających warunkom określo
nym w przepisach szczegółowych,
3) umieszczania w pojeździe lub na nim urządzeń sta
nowiących    obowiązkowe wyposażenie pojazdu
uprzywilejowanego, wysyłających sygnały świetlne
w postaci niebieskich lub czerwonych świateł bły
skowych albo sygnał dźwiękowy o zmiennym tonie,
4) wyposażania pojazdu w urządzenie informujące
o działaniu sprzętu kontrolno-pomiarowego uży
wanego przez organy kontroli ruchu drogowego
lub  działanie  to  zakłócające  albo  przewożenia
w pojeździe takiego urządzenia w stanie wskazują
cym na gotowość jego użycia; nie dotyczy to pojaz
dów specjalnych  Sit Zbrojnych,  Policji,  Urzędu
Ochrony Państwa i Straży Granicznej.

5. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w po
rozumieniu z Ministrami Spraw Wewnętrznych i Admi
nistracji oraz Obrony Narodowej określi, w drodze roz
porządzenia, warunki techniczne pojazdów oraz zakres
ich niezbędnego wyposażenia.
6. Ministrowie Obrony Narodowej oraz Spraw We
wnętrznych i Administracji w porozumieniu z Mini
strem Transportu i Gospodarki Morskiej określą, w dro
dze rozporządzenia, warunki techniczne pojazdów spe
cjalnych i używanych do celów specjalnych Sit Zbroj
nych i jednostek wojskowych podporządkowanych Mi
nistrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji.
7. Ministrowie Spraw Wewnętrznych i Administra
cji, Obrony Narodowej oraz Sprawiedliwości w poro
zumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki Mor
skiej określą, w drodze rozporządzenia, warunki tech
niczne pojazdów specjalnych i używanych do celów
specjalnych Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży
Granicznej, Służby Więziennej i straży pożarnej.
Art. 67. 1. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy.
2. Wojewoda może wprowadzić, w drodze rozporządzenia, obowiązek wyposażenia pojazdów zaprzęgowych w hamulec uruchamiany z miejsca zajmowanego przez kierującego.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3105 —
 
Poz. 602
 

 
Art. 68.1. Producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru, tramwaju lub przyczepy oraz przedmiotów ich wyposażenia lub części jest obowiązany uzyskać na nie świadectwo homologacji typu, wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.
2. Za producenta, o którym mowa w ust. 1, uważa
się również podmiot dokonujący montażu lub zabudo
wy pojazdów.
3. Przepis ust. 1 dotyczy również instalacji przysto
sowującej dany typ pojazdu do zasilania gazem oraz
sposobu jej montażu przez różne podmioty.
4. Świadectwo homologacji wydaje się na podsta
wie wyników badań homologacyjnych polegających
na sprawdzeniu, czy dany typ pojazdu, przedmiot jego
wyposażenia lub część odpowiadają warunkom okre
ślonym w:

1) przepisach art. 66,
2) regulaminach stanowiących załączniki do Porozu
mienia dotyczącego przyjęcia jednolitych warun
ków homologacji i wzajemnego uznawania homo
logacji wyposażenia i części pojazdów samocho
dowych, sporządzonego w Genewie dnia 20 marca
1958 r. (Dz.U. z 1979 r. Nr 16, poz. 98), przyjętych do
stosowania przez Rzeczpospolitą Polską wraz ze
zmianami obowiązującymi  od daty wejścia  ich
w życie,
3) polskich normach przyjętych do obowiązkowego
stosowania.
5. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej lub
jednostka przez niego upoważniona może przeprowa
dzać kontrolę produkcji pojazdów, przedmiotów ich
wyposażenia lub części objętych homologacją typu co
do ich zgodności z warunkami określonymi w świadec
twie homologacji.
6. Badania homologacyjne i kontrola zgodności
produkcji są przeprowadzane na koszt producenta, im
portera lub podmiotu dokonującego montażu instala
cji gazowej.
7. W przypadku produkcji danego typu pojazdu
przez różne podmioty, badania homologacyjne prze
prowadza się odrębnie dla każdej wersji typu pojazdu.

8. W razie zmiany warunków stanowiących podsta
wę wydania świadectwa homologacji, producent lub
importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo
homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposa
żenia lub część.
9. W razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu,
przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na
zmianę warunków stanowiących podstawę wydania
świadectwa homologacji, producent lub importer jest
obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji
na dany typ  pojazdu,  przedmiot wyposażenia  lub
część.
 

10. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej cofa
świadectwo homologacji w razie stwierdzenia, że po
jazd, przedmiot wyposażenia lub część nie odpowiadają
warunkom określonym w świadectwie homologacji.
11. Przepisy ust. 1—10 nie dotyczą pojazdu:

1) zabytkowego,
2) zbudowanego przy wykorzystaniu nadwozia, pod
wozia lub ramy konstrukcji własnej, którego markę
określa się jako „SAM”,
3) specjalnego lub używanego do celów specjalnych
Sit Zbrojnych, jednostki wojskowej podporządko
wanej Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Admini
stracji, Policji, Straży Granicznej, Służby Więzien
nej oraz straży pożarnej.
12. Pojazdy, o których mowa w ust. 11 pkt 1 i 2, pod
legają badaniu co do zgodności z warunkami technicz
nymi, które przeprowadza się na koszt wnioskodawcy.
13. Minister Transportu  i  Gospodarki  Morskiej
w porozumieniu z Ministrami Spraw Wewnętrznych
i Administracji oraz Obrony Narodowej określi, w dro
dze rozporządzenia, warunki i tryb wydawania lub co
fania świadectw homologacji, zakres i sposób przepro
wadzania badań homologacyjnych, kontroli zgodności
produkcji lub montażu z warunkami homologacji, wzo
ry dokumentów związanych z homologacją oraz jed
nostki upoważnione do przeprowadzania badań ho
mologacyjnych, kontroli zgodności produkcji lub mon
tażu z warunkami homologacji.
14. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej okre
śli, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób przepro
wadzania badań co do zgodności pojazdów z warunka
mi technicznymi, o których mowa w ust. 12, wzory do
kumentów związanych z tymi badaniami oraz jednost
ki upoważnione do przeprowadzania tych badań.
Art. 69. 1. Producent i importer nowych pojazdów są obowiązani wydać wyciąg ze świadectwa homologacji do każdego pojazdu, na którego typ wydano świadectwo homologacji lub odpis decyzji zwalniającej pojazd z homologacji.
2. Wyciąg ze świadectwa homologacji lub odpis decyzji zwalniającej pojazd z homologacji przekazuje się właścicielowi pojazdu.
Art. 70. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może zwolnić producenta lub importera określonego typu pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części z obowiązku, o którym mowa w art. 68 ust. 1.
Rozdział 2 Warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu
Art. 71. 1. Dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Przepis ten nie dotyczy pojazdów, o których mowa w ust. 3.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3106 —
 
Poz. 602
 

 
2. Pojazdy określone w ust. 1 są dopuszczone do ru
chu,   jeżeli    odpowiadają   warunkom    określonym
w art. 66 i są zarejestrowane.
3. Pojazd nie wymieniony w ust.’1, przyczepa mo
tocyklowa oraz przyczepa specjalna przeznaczona do
ciągnięcia przez ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobież-
ny jest dopuszczony do ruchu, jeżeli odpowiada wa
runkom określonym w art. 66.
4. Zespół pojazdów składający się z pojazdu samo
chodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nie prze
kraczającej 3,51 i przyczepy albo autobusu i przyczepy
może być dopuszczony do ruchu po uzyskaniu odpo
wiedniej adnotacji w dowodzierejestracyjnym pojazdu
silnikowego, dokonanej na podstawie przeprowadzo
nego badania technicznego. Przepis ten nie dotyczy
motocykla.
5. Pojazd zarejestrowany za granicą dopuszcza się
do ruchu, jeżeli odpowiada wymaganym warunkom
technicznym i jest zaopatrzony w tablice rejestracyjne
z numerem rejestracyjnym składającym się z liter alfa
betu łacińskiego i cyfr arabskich oraz w znak wyróżnia
jący państwo, w którym dokonano rejestracji, a kieru
jący pojazdem ma przy sobie dokument stwierdzający
dokonanie rejestracji. Pojazd taki, po dokonaniu osta
tecznej odprawy celnej przywozowej, dopuszcza się do
ruchu na okres nie przekraczający 30 dni.
Art. 72. 1. Rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu,
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana,
3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu
decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub za
świadczenia o pozytywnym wyniku badania tech
nicznego pojazdu, jeżeli są wymagane,
4) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd byt zareje
strowany,
5) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd
został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany
po raz pierwszy.

2. Przepis ust. 1 pkt 3 nie dotyczy pojazdu zabytko
wego lub pojazdu marki „SAM”. Rejestracja tych po
jazdów dokonywana jest na podstawie zaświadczenia
potwierdzającego pozytywny wynik badania, o którym
mowa w art. 68 ust. 12.
3. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może
określić, w drodze rozporządzenia, dodatkowe doku
menty, na podstawie których rejestruje się pojazd, lub
może zwolnić z obowiązku przedstawienia niektórych
dokumentów określonych w ust. 1.
Art. 73. 1. Rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela kierownik rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny oraz tablice (tablicę) rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 2—5.
 

2. Rejestracji pojazdu, którego właścicielem jest
przedsiębiorstwo wielozakładowe lub inny podmiot,
w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organi
zacyjne, może dokonać kierownik rejonowego urzędu
rządowej administracji ogólnej właściwy ze względu
na siedzibę zakładu lub jednostki, na wniosek kierow
nika zakładu lub wydzielonej jednostki organizacyjnej
upoważnionego przez właściciela.
3. Rejestracji pojazdów Sił Zbrojnych, jednostek
wojskowych podporządkowanych Ministrowi Spraw
Wewnętrznych i Administracji, Policji, Urzędu Ochrony
Państwa i Straży Granicznej dokonują właściwe orga
ny tych jednostek. Organy te wydają dowody rejestra
cyjne i tablice (tablicę) rejestracyjne, chyba że tablice
takie nie są dla danego pojazdu wymagane, a numer
rejestracyjny umieszcza się bezpośrednio na pojeździe.
4. Rejestracji pojazdu należącego do przedstawi
cielstwa dyplomatycznego, urzędu konsularnego i mi
sji specjalnej państw obcych lub organizacji międzyna
rodowej, a także ich personelu korzystającego z przy
wilejów i immunitetów dyplomatycznych lub konsular
nych na mocy ustaw, umów bądź powszechnie uzna
nych zwyczajów międzynarodowych lub na zasadzie
wzajemności,   dokonuje  Wojewoda  Warszawski   na
wniosek Ministra Spraw Zagranicznych,
5. W razie powierzenia pojazdu przez zagraniczną
osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu,
pojazd ten jest rejestrowany przez określony w ust. 1
organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania
(siedzibę) podmiotu polskiego.
Art. 74. 1. Czasowej rejestracji pojazdu dokonuje, w przypadkach określonych w ust. 2, kierownik rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu, wydając pozwolenie czasowe i tymczasowe tablice (tablicę) rejestracyjne.
2. Czasowej rejestracji dokonuje się:
1) z urzędu — w razie konieczności sprawdzenia lub
uzupełnienia dokumentów wymaganych do reje
stracji pojazdu,
2) na wniosek właściciela pojazdu — w celu umożli
wienia:

a) wywozu pojazdu za granicę,
b) przejazdu z miejsca zakupu lub odbioru pojazdu
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
c) przejazdu związanego z koniecznością dokona
nia badania homologacyjnego, badania tech
nicznego lub naprawy.
3. Czasowej rejestracji dokonuje się na okres nie
przekraczający 30 dni. Osoba ubiegająca się o rejestra
cję pojazdu może ubiegać się o jednorazowe przedłu
żenie terminu czasowej rejestracji pojazdu o 14 dni
w celu wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją po
jazdu.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3107 —
 
Poz. 602
 

 
4. Po upiywie terminu czasowej rejestracji pozwolenie czasowe i tymczasowe tablice rejestracyjne zwraca się do organu, który je wydał, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a),
Art. 75.1. Jeżeli używanie pojazdu uzależnione jest od szczególnych warunków określonych przepisami, kierownik rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej wpisuje w dowodzie rejestracyjnym lub pozwoleniu czasowym odpowiednie zastrzeżenie.
2. Dowód rejestracyjny, pozwolenie czasowe i tabli
ce (tablica) rejestracyjne wydawane są za opłatą. Opła
tę pobiera organ dokonujący rejestracji.
3. Zabrania się rejestracji pojazdu złożonego poza
wytwórnią, z wyjątkiem pojazdu marki „SAM” oraz po
jazdu zabytkowego.
Art. 76. 1. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej:
1) w porozumieniu z Ministrami Spraw Wewnętrz
nych i Administracji oraz Obrony Narodowej okre
śli, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb reje
stracji pojazdów oraz wzory dowodu rejestracyjne
go, pozwolenia czasowego, tablic rejestracyjnych
oraz innych tablic i oznaczeń, w które zaopatruje
się pojazd, a także ich opis,
2) określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat
za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia
czasowego i tablic (tablicy) rejestracyjnych,
3) określi, w drodze zarządzenia, szczegółowe czynno
ści organów w sprawach związanych z dopuszcze
niem pojazdu do ruchu oraz wzory dokumentów
w tych sprawach.

2. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu
z Ministrami Transportu i Gospodarki Morskiej oraz
Spraw Wewnętrznych i Administracji określi, w drodze
rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji oraz wzory
dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych pojaz
dów Sił Zbrojnych, a także jednostki organizacyjne
właściwe w tych sprawach.
3. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
w porozumieniu z Ministrami Transportu i Gospodarki
Morskiej,  Obrony  Narodowej  oraz  Szefem   Urzędu
Ochrony Państwa określi, w drodze rozporządzenia,
warunki i tryb rejestracji oraz wzory dowodu rejestra
cyjnego i tablic rejestracyjnych pojazdów jednostek
wojskowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrz
nych i Administracji, Policji, Urzędu Ochrony Państwa
i Straży Granicznej, a także jednostki organizacyjne
właściwe w tych sprawach.
4. Ministrowie Spraw Wewnętrznych i Administra
cji oraz Obrony Narodowej w porozumieniu z Mini
strem Transportu i Gospodarki Morskiej  oraz Szefem
Urzędu Ochrony Państwa mogą określić, w drodze za
rządzenia, odrębny tryb rejestracji niektórych pojaz
dów  resortu   spraw wewnętrznych   i   administracji,
obrony narodowej oraz Urzędu Ochrony Państwa.
 
Art. 77. 1, Producent lub importer nowych pojazdów jest obowiązany wydać kartę pojazdu dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Karta pojazdu Jest przekazywana właścicielowi
pojazdu.
3. Kartę pojazdu dla pojazdu sprowadzonego z za
granicy i tam  zarejestrowanego wydaje właściwy
w sprawach rejestracji kierownik rejonowego urzędu
rządowej administracji ogólnej przy pierwszej rejestra
cji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
4. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej:

1) w porozumieniu z Ministrami Spraw Wewnętrz
nych i Administracji oraz Obrony Narodowej okre
śli, w drodze rozporządzenia, warunki I tryb wyda
wania kart pojazdów oraz wzór karty pojazdu, a tak
że jej opis,
2) określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat
za kartę pojazdu,
3) określi, w drodze rozporządzenia, dokumenty sta
nowiące podstawę wpisu danych do karty pojazdu
oraz czynności jednostek zajmujących się dystry
bucją, przechowywaniem i wydawaniem kart po
jazdów.
Art. 78.1. W razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny I kartę pojazdu, jeżeli była wydana.
2. Właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obo
wiązany zawiadomić w terminie nie przekraczającym
30 dni kierownika rejonowego urzędu rządowej admi
nistracji ogólnej o:
1) nabyciu lub zbyciu pojazdu,
2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany
danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyj
nym.

3. Zdarzenia, o których mowa w ust. 2, są dokumen
towane w karcie pojazdu; odpowiednich wpisów doko
nuje kierownik rejonowego urzędu rządowej admini
stracji ogólnej.
4. Właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiąza
ny wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu
powierzył pojazd do kierowania lub używania w ozna
czonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew Je
go woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł
zapobiec.
Art. 79. 1. Pojazd podlega wyrejestrowaniu, na wniosek jego właściciela, w przypadku:
1) zniszczenia (kasacji) pojazdu, jeżeli jego właściciel przedstawił zaświadczenie o przekazaniu pojazdu do składnicy złomu wyznaczonej przez wojewodę,
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3108 —
 
Poz. 602
 

 
2) kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył sto
sowne oświadczenie pod odpowiedzialnością kar
ną za fałszywe zeznania,
3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zareje
strowany lub zbyty za granicą.
2. Pojazd wyrejestrowany z powodu zniszczenia (kasacji) nie podlega powtórnej rejestracji.
Art. 80. 1. Tworzy się centralną ewidencją pojazdów oraz właścicieli i posiadaczy pojazdów. Ewidencję prowadzi jednostka podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji.
2. W ewidencji, o której mowa w ust. 1:
1) wpisuje się dane o pojeździe podlegającym reje
stracji, jego  kolejnych  właścicielach  i  posiada
czach,
2) mogą być wpisywane dane o zawartych przez te
osoby umowach obowiązkowego ubezpieczenia
odpowiedzialności  cywilnej   posiadacza   pojazdu
mechanicznego za szkody powstałe w związku z ru
chem tego pojazdu.
3. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
w porozumieniu z Ministrami Transportu i Gospodarki
Morskiej oraz Finansów określi, w drodze rozporządze
nia:
1) zakres, warunki i sposób prowadzenia ewidencji,
o której mowa w ust. 1, oraz warunki współdziała
nia    państwowych    jednostek    organizacyjnych
w tym zakresie,
2) warunki i sposób korzystania z informacji zawar
tych w ewidencji,
warunki odpłatności za korzystanie z informacji za
wartych w ewidencji oraz podmioty zwolnione od
opłat.

602 USTAWA z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
DZIAŁ I Przepisy ogólne
Art. 1.1. Ustawa reguluje zasady ruchu na drogach publicznych oraz w strefach zamieszkania, warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, wymagania w stosunku do osób kierujących pojazdami i innych uczestników ruchu oraz zasady kontroli ruchu drogowego.
2. Przepisy ustawy stosuje się również do ruchu odbywającego się poza drogami publicznymi, jeżeli jest to konieczne dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa uczestników tego ruchu.
Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) droga — wydzielony pas terenu składający się
z jezdni, pobocza, chodnika, drogi (ścieżki) dla pie
szych lub drogi (ścieżki) dla rowerów, łącznie z to
rowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się
w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub
postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierz
chem lub pędzenia zwierząt,
2) droga twarda — drogę z jezdnią o nawierzchni bitumicznej,   betonowej,   kostkowej,   klinkierowej,
brukowcowej, tłuczniowej lub żwirowej oraz z płyt
betonowych lub kamienno-betonowych, jeżeli dłu
gość nawierzchni przekracza 20 m; inne drogi są
drogami gruntowymi.
 

3) autostrada — drogę dwujezdniową, oznaczoną od
powiednimi znakami drogowymi, na której nie do
puszcza się ruchu poprzecznego, przeznaczoną tyl
ko do ruchu pojazdów samochodowych, które na
równej, poziomej jezdni mogą rozwinąć prędkość
co najmniej 40 km/h, w tym również w razie cią
gnięcia przyczep,
4) droga ekspresowa — drogę dwu- lub jednojezdnio-
wą, oznaczoną odpowiednimi znakami drogowy
mi, na której skrzyżowania występują wyjątkowo,
przeznaczoną tylko do ruchu pojazdów samocho
dowych,
5) droga (ścieżka) dla rowerów — drogę przeznaczo
ną do ruchu rowerów, oznaczoną odpowiednimi
znakami drogowymi.
-część drogi przeznaczoną do ruchu pojaz-
7) pas ruchu — każdy z podłużnych pasów jezdni wy
starczający do ruchu jednego rzędu pojazdów wie
lośladowych, oznaczony lub nie oznaczony znaka
mi drogowymi,
8) pobocze — część drogi przyległą do jezdni, która
może być przeznaczona do ruchu pieszych lub nie
których pojazdów, postoju pojazdów, jazdy wierz
chem lub pędzenia zwierząt,
9) chodnik — część drogi przeznaczoną do ruchu pie
szych.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3086 —
 
Poz. 602
 

 
10) skrzyżowanie — przecięcie się w jednym poziomie
dróg mających jezdnię, ich połączenie lub rozwi
dlenie,  łącznie  z  powierzchniami   utworzonymi
przez takie przecięcia, połączenia lub rozwidlenia;
określenie to nie dotyczy przecięcia, połączenia lub
rozwidlenia drogi twardej z drogą gruntową lub
stanowiącą dojazd do obiektu znajdującego się
przy drodze,
11) przejście dla pieszych — powierzchnię jezdni lub to
rowiska przeznaczoną do przechodzenia przez pie
szych, oznaczoną odpowiednimi znakami drogo
wymi,
12) przejazd dla rowerzystów — powierzchnię jezdni
lub torowiska przeznaczoną do przejeżdżania przez
rowerzystów, oznaczoną odpowiednimi znakami
drogowymi,
13) przystanek — miejsce zatrzymywania się pojazdów
transportu publicznego, oznaczone odpowiednimi
znakami drogowymi,
14) tunel — budowlę na drodze, oznaczoną odpowied
nimi znakami drogowymi,
15) obszar zabudowany — obszar oznaczony odpo
wiednimi znakami drogowymi,
16) strefa zamieszkania — obszar obejmujący drogi pu
bliczne lub inne drogi, na którym obowiązują szcze
gólne zasady ruchu drogowego, a wjazdy i wyjaz
dy oznaczone są odpowiednimi znakami drogowy
mi,
17) uczestnik ruchu — pieszego, kierującego, a także in
ne osoby przebywające w pojeździe lub na pojeź
dzie znajdującym się na drodze,
18) pieszy — osobę znajdującą się poza pojazdem na
drodze i nie wykonującą na niej robót lub czynno
ści przewidzianych odrębnymi przepisami; za pie
szego uważa się również osobę prowadzącą, cią
gnącą lub pchającą rower, motorower, motocykl,
wózek dziecięcy, podręczny lub inwalidzki, osobę
poruszającą się w wózku inwalidzkim, a także oso
bę w wieku do 10 lat kierującą rowerem pod opie
ką osoby dorosłej,
19) kolumna pieszych — zorganizowaną grupę pie
szych prowadzoną przez kierownika lub dowódcę,
20) kierujący — osobę, która kieruje pojazdem lub ze
społem pojazdów, a także osobę, która prowadzi
kolumnę pieszych, jedzie wierzchem albo pędzi
zwierzęta pojedynczo lub w stadzie,

21) kierowca — osobę uprawnioną do kierowania po
jazdem silnikowym,
22) szczególna ostrożność — ostrożność polegającą na
zwiększeniu  uwagi  i dostosowaniu zachowania
uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmienia
jących się na drodze, w stopniu umożliwiającym
odpowiednio szybkie reagowanie,
23) ustąpienie pierwszeństwa przez kierującego pojaz
dem lub pieszego — powstrzymanie się od ruchu,
 
jeżeli ruch mógłby zmusić kierującego innym pojazdem do zmiany kierunku lub pasa ruchu albo istotnej zmiany prędkości jazdy, a pieszego — do zatrzymania się, zwolnienia lub przyspieszenia kroku,
24) ruch kierowany — ruch otwierany i zamykany za
pomocą sygnalizacji świetlnej albo przez upraw
nioną osobę,
25) niedostateczna widoczność — widoczność wystę
pującą od zmierzchu do świtu, a także w warun
kach zmniejszonej przejrzystości powietrza od świ
tu do zmierzchu,
26) wymijanie — przejeżdżanie (przechodzenie) obok
pojazdu lub uczestnika ruchu poruszającego się
w przeciwnym kierunku,
27) omijanie — przejeżdżanie (przechodzenie) obok nie
poruszającego się pojazdu, uczestnika ruchu lub
przeszkody,
28) wyprzedzanie — przejeżdżanie  (przechodzenie)
obok pojazdu lub uczestnika ruchu poruszającego
się w tym samym kierunku,
29) zatrzymanie pojazdu — unieruchomienie pojazdu
nie wynikające z warunków lub przepisów ruchu
drogowego, trwające nie dłużej niż 1 minutę, oraz
każde unieruchomienie pojazdu wynikające z tych
warunków lub przepisów,
30) postój pojazdu — unieruchomienie pojazdu nie wy
nikające z warunków lub przepisów ruchu drogo
wego, trwające dłużej niż 1 minutę,
31) pojazd — środek transportu przeznaczony do poru
szania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie
do tego przystosowane,
32) pojazd silnikowy — pojazd wyposażony w silnik,
z wyjątkiem motoroweru i pojazdu szynowego,
33) pojazd samochodowy — pojazd silnikowy, którego
konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekra
czającą 25 km/h; określenie to nie obejmuje ciągni
ka rolniczego,
34) pojazd wolnobieżny — pojazd silnikowy, którego
konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 25 km/h,
z wyłączeniem ciągnika rolniczego,
35) pojazd członowy — zespół pojazdów składający się
z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą,
36) pojazd specjalny — pojazd samochodowy lub przy
czepę, konstrukcyjnie nie przeznaczone do przewo
zu osób lub ładunków,
37) pojazd używany do celów specjalnych — pojazd sa
mochodowy przystosowany w sposób szczególny
do przewozu osób lub ładunków, używany przez
Siły Zbrojne,  Policję,  Urząd  Ochrony Państwa,
Straż Graniczną, straż pożarną i Służbę Więzienną,
38) pojazd uprzywilejowany — pojazd wysyłający sy
gnały świetlne w postaci niebieskich świateł bły-
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3087 —
 
Poz. 602
 

 
skowych i jednocześnie sygnały dźwiękowe o zmiennym tonie, jadący z włączonymi światłami mijania lub drogowymi; określenie to obejmuje również pojazdy jadące w kolumnie, na której początku i na końcu znajdują się pojazdy uprzywilejowane wysyłające dodatkowo sygnały świetlne w postaci czerwonego światła błyskowego,
39) pojazd zabytkowy — pojazd, który na podstawie
odrębnych przepisów został wpisany do rejestru
zabytków lub ujęty w centralnej ewidencji dóbr kul
tury,
40) samochód osobowy — pojazd samochodowy prze
znaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej
niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz ich bagażu,
41) autobus — pojazd samochodowy przeznaczony
konstrukcyjnie do przewozu więcej niż 9 osób łącz
nie z kierowcą,
42) samochód ciężarowy — pojazd samochodowy
przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładun
ków; określenie to obejmuje również samochód
ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie
do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9
łącznie z kierowcą,
43) taksówka — pojazd samochodowy odpowiednio
wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewo
zu za ustaloną na podstawie taksometru opłatą:
a) osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierow
cą oraz ich bagażu podręcznego (taksówka oso
bowa),
b) ładunków o masie nie przekraczającej 2,5 t (tak
sówka bagażowa),

44) ciągnik rolniczy — pojazd silnikowy skonstruowa
ny do używania łącznie ze sprzętem do prac rol
nych, leśnych lub ogrodniczych; ciągnik taki może
być również przystosowany do ciągnięcia przyczep
oraz do prac ziemnych,
45) motocykl — pojazd samochodowy jednośladowy
lub z bocznym wózkiem — wielośladowy,
46) motorower — pojazd jednośladowy lub dwuślado-
wy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności
skokowej nie przekraczającej 50 cm3, którego kon
strukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h,
47) rower — pojazd jednośladowy lub wielośladowy
poruszany siłą mięśni osoby jadącej tym pojaz
dem,
48) wózek inwalidzki — pojazd konstrukcyjnie przezna
czony do poruszania się osoby niepełnosprawnej,
napędzany siłą mięśni lub za pomocą silnika, któ
rego   konstrukcja   ogranicza   prędkość  jazdy  do
prędkości pieszego,
49) zespół pojazdów — pojazdy złączone ze sobą w ce
lu poruszania się po drodze jako całość; nie doty
czy to pojazdów złączonych w celu holowania,
50) przyczepa — pojazd bez silnika, przystosowany do
łączenia go z innym pojazdem,
 

51) przyczepa lekka — przyczepę, której dopuszczalna
masa całkowita nie przekracza 750 kg,
52) naczepa — przyczepę, której część spoczywa na po
jeździe silnikowym i obciąża ten pojazd,
53) masa własna — masę pojazdu z jego normalnym
wyposażeniem, paliwem, olejami, smarami i cie
czami w ilościach nominalnych, bez kierującego,
54) dopuszczalna masa całkowita — sumę masy wła
snej i dopuszczalnej ładowności,
55) rzeczywista masa całkowita — masę pojazdu łącz
nie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób,
56) dopuszczalna ładowność — największą masę ła
dunku i osób, jaką może przewozić pojazd po dro
dze,
57) nacisk osi — sumę nacisków, jaką na drogę wywie
rają koła znajdujące się na jednej osi.

Oddział 5
Wymijanie, omijanie i cofanie Art. 23. 1. Kierujący pojazdem jest obowiązany:
1) przy wymijaniu zachować bezpieczny odstęp od
wymijanego pojazdu lub uczestnika ruchu, a w ra
zie potrzeby zjechać na prawo i zmniejszyć pręd
kość lub zatrzymać się,
2) przy omijaniu zachować bezpieczny odstęp od omi
janego pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody,
a w razie potrzeby zmniejszyć prędkość; omijanie
pojazdu sygnalizującego zamiar skręcenia w lewo
może odbywać się tylko z jego prawej strony,
3) przy cofaniu ustąpić pierwszeństwa innemu pojaz
dowi lub uczestnikowi ruchu i zachować szczegól
ną ostrożność, a w szczególności:

a) sprawdzić, czy wykonywany manewr nie spowo
duje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub jego
utrudnienia,
b) upewnić się, czy za pojazdem nie znajduje się
przeszkoda;  w  razie  trudności  w  osobistym
upewnieniu się kierujący jest obowiązany za
pewnić sobie pomoc innej osoby.
2. Zabrania się cofania pojazdem w tunelu, na moście, wiadukcie, autostradzie lub drodze ekspresowej.
Oddział 6 Wyprzedzanie
Art. 24. 1. Kierujący pojazdem jest obowiązany przed wyprzedzaniem upewnić się w szczególności, czy:
1) ma odpowiednią widoczność i dostateczne miejsce
do wyprzedzania bez utrudnienia komukolwiek ru
chu,
2) kierujący, jadący za nim, nie rozpoczął wyprzedza
nia,
3) kierujący, jadący przed nim na tym samym pasie ru
chu, nie zasygnalizował zamiaru wyprzedzania in
nego pojazdu, zmiany kierunku jazdy lub zmiany
pasa ruchu.

2. Kierujący pojazdem jest obowiązany przy wy
przedzaniu zachować szczególną ostrożność, a zwłasz
cza bezpieczny odstęp od wyprzedzanego pojazdu lub
uczestnika ruchu. W razie wyprzedzania pojazdu jedno
śladowego lub kolumny pieszych odstęp ten nie może
być mniejszy niż 1 m.
3. Kierujący pojazdem jest obowiązany przy wy
przedzaniu przejeżdżać z lewej strony wyprzedzanego
pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 4, 5 i 10.
4. Pojazd szynowy może być wyprzedzany tylko
z prawej strony, chyba że położenie torów uniemożli-
 
wia takie wyprzedzanie lub wyprzedzanie odbywa się na jezdni jednokierunkowej.
5. Wyprzedzanie pojazdu lub uczestnika ruchu, któ
ry sygnalizuje zamiar skręcenia w lewo, może odbywać
się tylko z jego prawej strony.
6. Kierującemu pojazdem wyprzedzanym zabrania
się w czasie wyprzedzania i  bezpośrednio po nim
zwiększania prędkości. Kierujący pojazdem wolnobież-
nym, ciągnikiem rolniczym lub pojazdem bez silnika
jest obowiązany zjechać jak najbardziej  na  prawo
i — w razie potrzeby — zatrzymać się w celu ułatwienia
wyprzedzania.
7. Zabrania się wyprzedzania pojazdu silnikowego
jadącego po jezdni:

1) przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia,
2) na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi,
3) na skrzyżowaniu, z wyjątkiem skrzyżowania o ruchu
okrężnym lub na którym ruch jest kierowany.
8. Dopuszcza się wyprzedzanie w miejscach, o któ
rych mowa w ust. 7 pkt 1 i 2, na jezdni:
1) jednokierunkowej,
2) dwukierunkowej na odcinku z wyznaczonymi pasa
mi ruchu, pod warunkiem że kierujący nie wjeżdża
na część jezdni przeznaczoną do ruchu w kierunku
przeciwnym — w miejscu, gdzie jest to zabronione
znakami na jezdni.
9. Dopuszcza się wyprzedzanie w miejscu, o którym
mowa w ust. 7 pkt 3, pojazdu sygnalizującego zamiar
skręcenia, pod warunkiem że kierujący nie wjeżdża na
część jezdni przeznaczoną do ruchu w kierunku prze
ciwnym.
10. Dopuszcza się wyprzedzanie z prawej strony na
odcinku drogi z wyznaczonymi pasami ruchu, przy za
chowaniu warunków określonych w ust. 1 i 7:
1) na jezdni jednokierunkowej,
2) na jezdni dwukierunkowej, jeżeli co najmniej dwa
pasy ruchu na obszarze zabudowanym lub trzy pa
sy ruchu poza obszarem zabudowanym przezna
czone są do jazdy w tym samym kierunku.
11. Zabrania się wyprzedzania pojazdu uprzywile
jowanego na obszarze zabudowanym.
Oddział 7 Przecinanie się kierunków ruchu
Art. 25. 1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do skrzyżowania, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony, a jeżeli skręca w lewo — także jadącemu z kierunku przeciwnego na wprost lub skręcającemu w prawo.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3093 —
 
Poz. 602
 

 
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pojazdu szyno
wego, który ma pierwszeństwo w stosunku do innych
pojazdów, bez względu na to, z której strony nadjeżdża.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również w razie
przecinania się kierunków ruchu poza skrzyżowaniem.
4. Kierującemu pojazdem zabrania się:

1) wjeżdżania na skrzyżowanie, jeżeli na skrzyżowaniu
lub za nim nie ma miejsca do kontynuowania jazdy,
2) rozdzielania kolumny pieszych.
Art. 26. 1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu.
2. Kierujący pojazdem, który skręca w drogę po
przeczną, jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa pie
szemu przechodzącemu na skrzyżowaniu przez jezdnię
drogi, na którą wjeżdża.
3. Kierującemu pojazdem zabrania się:

1) wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych
i bezpośrednio przed nim, z wyjątkiem przejścia, na
którym ruch jest kierowany,
2) omijania pojazdu, który jechat w tym samym kie
runku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierw
szeństwa pieszemu,
3) jazdy wzdłuż po chodniku lub przejściu dla pie
szych.

4. Kierujący pojazdem, przejeżdżając przez chodnik
lub drogę (ścieżkę) dla pieszych, jest obowiązany je
chać powoli i ustąpić pierwszeństwa pieszemu.
5. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio podczas
jazdy po placu, na którym ze względu na brak wyodręb
nienia jezdni i chodników ruch pieszych i pojazdów od
bywa się po tej samej powierzchni.
6. Kierujący pojazdem jest obowiązany zachować
szczególną ostrożność przy przejeżdżaniu obok ozna
czonego przystanku tramwajowego nie znajdującego
się przy chodniku. Jeżeli przystanek nie jest wyposażo
ny w wysepkę dla pasażerów, a na przystanek wjeżdża
tramwaj lub stoi na nim, kierujący jest obowiązany za
trzymać pojazd w takim miejscu i na taki czas, aby za
pewnić pieszemu swobodne dojście do tramwaju lub
na chodnik. Przepisy te stosuje się odpowiednio przy
ruchu innych pojazdów komunikacji publicznej.
7. W razie przechodzenia przez jezdnię osoby nie
pełnosprawnej,   używającej   specjalnego  znaku,   lub
osoby o widocznej ograniczonej sprawności ruchowej,
kierujący jest obowiązany zatrzymać pojazd w celu
umożliwienia jej przejścia.
Art. 27.1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejazdu dla rowerzystów, jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa rowerowi znajdującemu się na przejeździe.
 

2. Kierujący pojazdem, który skręca w drogę po
przeczną, jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa ro
werowi jadącemu po drodze (ścieżce) dla rowerów,
przebiegającej przez jezdnię drogi, na którą wjeżdża.
3. Kierujący pojazdem, przejeżdżając przez drogę
(ścieżkę) dla rowerów poza jezdnią, jest obowiązany
ustąpić pierwszeństwa rowerowi.
4. Kierującemu pojazdem zabrania się wyprzedza
nia pojazdu na przejeździe dla rowerzystów i bezpo
średnio przed nim, z wyjątkiem przejazdu, na którym
ruch jest kierowany.
Art. 28.1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejazdu kolejowego oraz przejeżdżając przez przejazd, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność. Przed wjechaniem na tory jest on obowiązany upewnić się, czy nie zbliża się pojazd szynowy, oraz przedsięwziąć odpowiednie środki ostrożności, zwłaszcza jeżeli wskutek mgły lub z innych powodów przejrzystość powietrza jest zmniejszona.
2. Kierujący jest obowiązany prowadzić pojazd z ta
ką prędkością, aby mógł go zatrzymać w bezpiecznym
miejscu, gdy nadjeżdża pojazd szynowy lub gdy urzą
dzenie zabezpieczające albo dawany sygnał zabrania
wjazdu na przejazd.
3. Kierującemu pojazdem zabrania się:

1) objeżdżania opuszczonych zapór lub półzapór oraz
wjeżdżania na przejazd, jeżeli opuszczanie ich zo
stało rozpoczęte lub podnoszenie nie zostało za
kończone,
2) wjeżdżania na przejazd, jeżeli po drugiej stronie
przejazdu nie ma miejsca do kontynuowania jazdy,
3) wyprzedzania pojazdu na przejeździe kolejowym
i bezpośrednio przed nim,
4) omijania pojazdu oczekującego na otwarcie ruchu
przez przejazd, jeżeli wymagałoby to wjechania na
część jezdni przeznaczoną dla przeciwnego kierun
ku ruchu.
4. W razie unieruchomienia pojazdu na przejeździe
kolejowym, kierujący jest obowiązany niezwłocznie
usunąć go z przejazdu, a jeżeli nie jest to możliwe,
ostrzec kierującego pojazdem szynowym o niebezpie
czeństwie.
5. Kierujący  pojazdem   lub zespołem  pojazdów
o długości przekraczającej 10 m, który nie może rozwi
nąć prędkości większej niż 6 km/h, przed wjazdem na
przejazd kolejowy jest obowiązany upewnić się, czy
w czasie potrzebnym na przejechanie przez ten prze
jazd nie nadjedzie pojazd szynowy, lub uzgodnić czas
tego przejazdu z dróżnikiem kolejowym.
6. Przepisy ust. 1—4 stosuje się odpowiednio przy
przejeżdżaniu przez tory tramwajowe; przepis ust. 3
pkt 3 nie dotyczy skrzyżowania lub przejazdu tramwa
jowego, na którym ruch jest kierowany.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
3094
 
Poz. 602
 

 
Oddział 8
Ostrzsganitt oraz Jazda w warunkach zmniejszono) przejrzystości powtotrza
Art. 29.1. Kierujący pojazdem może używać sygnału dźwiękowego lub świetlnego, w razie gdy zachodzi konieczność ostrzeżenia o niebezpieczeństwie,
2. Zabrania się:
1) nadużywania sygnału dźwiękowego lub świetlnego,
2) używania sygnału dźwiękowego na obszarze zabu
dowanym, chyba że jest to konieczne w związku
z bezpośrednim niebezpieczeństwem,
3) ostrzegania światłami drogowymi w warunkach,
w których może to spowodować oślepienie innych
kierujących.
Art. 30. 1. Kierujący pojazdem jest obowiązany zachować szczególną ostrożność w czasie jazdy w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza, spowodowanej mgłą, opadami atmosferycznymi lub innymi przyczynami, a ponadto:
1) kierujący pojazdem silnikowym jest obowiązany:
a) włączyć  światła   mijania   lub  przeciwmgłowe
przednie albo oba te światła jednocześnie,
b) poza obszarem zabudowanym podczas mgły da
wać krótkotrwałe sygnały dźwiękowe w czasie
wyprzedzania lub omijania,
2) kierujący innym pojazdem nii pojazd, o którym mo
wa w pkt 1, jest obowiązany:
a) włączyć światła, w które pojazd jest wyposażo
ny,
b) korzystać z pobocza drogi, a jeżeli nie jest to
możliwe, jechać jak najbliżej krawędzi jezdni
i nie wyprzedzać Innego pojazdu.

2. Obowiązek używania świateł, o którym mowa
w ust. 1, dotyczy kierującego pojazdem także podczas
zatrzymania wynikającego z warunków lub przepisów
ruchu drogowego.
3. Kierujący pojazdem może używać tylnych świa
teł przeciwmgłowych, jeżeli zmniejszona przejrzystość
powietrza ogranicza widoczność na odległość mniej
szą niż 50 m. W razie poprawy widoczności kierujący
pojazdem jest obowiązany niezwłocznie wyłączyć te
światła.
Oddział 9 Holowani*
Art. 31. 1. Kierujący może holować pojazd silnikowy tylko pod warunkiem, że:
1) prędkość pojazdu holującego nie przekracza 30 km/h na obszarze zabudowanym i 60 km/h poza tym obszarem,
 

2) pojazd holujący ma włączone światła mijania rów
nież w okresie dostatecznej widoczności,
3) w pojeździe holowanym znajduje się kierujący ma
jący uprawnienie do kierowania tym pojazdem,
chyba że pojazd jest holowany w sposób wyklucza
jący potrzebę kierowania nim,
4) pojazd holowany jest połączony z pojazdem holu
jącym  w sposób wykluczający odczepienie się
w czasie jazdy; nie dotyczy to holowania motocy
kla, który powinien być połączony z pojazdem ho
lującym połączeniem giętkim w sposób umożliwia
jący łatwe odczepienie,
5) pojazd holowany, z wyjątkiem motocykla, jest ozna
czony z tyłu po lewej stronie ostrzegawczym trój
kątem odblaskowym, a w okresie niedostatecznej
widoczności ma ponadto włączone światła pozy
cyjne; zamiast oznaczenia trójkątem odblaskowym
pojazd holowany może wysyłać żółte sygnały bły
skowe w sposób widoczny dla innych uczestników
ruchu,
6) w pojeździe holowanym na połączeniu sztywnym
jest sprawny co najmniej jeden układ hamulców,
a w pojeździe holowanym na połączeniu giętkim —
dwa układy,
7) odległość między pojazdami wynosi nie więcej niż
3 m przy połączeniu sztywnym, a od 4 do 6 m przy
połączeniu   giętkim,   przy  czym   połączenie  jest
oznakowane na przemian pasami białymi i czerwo
nymi albo zaopatrzone w chorągiewkę barwy żół
tej lub czerwonej; przepisu tego nie stosuje się
w razie holowania pojazdów jednostek wojsko
wych podporządkowanych Ministrom Obrony Na
rodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administra
cji.
2. Zabrania się holowania:
1) pojazdu o niesprawnym układzie kierowniczym lub
o niesprawnych hamulcach, chyba że sposób holo
wania wyklucza potrzebę ich użycia,
2) pojazdu za pomocą połączenia giętkiego, jeżeli
w pojeździe tym działanie układu hamulcowego
uzależnione jest od pracy silnika, a silnik jest unie
ruchomiony,
3) więcej niż jednego pojazdu, z wyjątkiem pojazdu
członowego,
4) pojazdem z przyczepą (naczepą),
5) na autostradzie, z wyjątkiem holowania przez po
jazdy przeznaczone do holowania do najbliższego
wyjazdu lub miejsca obsługi podróżnych.
3. W razie holowania pojazdu w sposób wyklucza
jący potrzebę kierowania nim lub użycia hamulców,
rzeczywista masa całkowita pojazdu holowanego nie
może przekraczać rzeczywistej masy całkowitej pojaz
du holującego.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3095 —
 
Poz. 602
 

 
Oddział 10 Ruch pojazdów w kolumnie
Art. 32. 1. Liczba pojazdów jadących w zorganizowanej kolumnie nie może przekraczać:
1) samochodów osobowych, motorowerów lub mo
tocykli — 10,
2) rowerów jednośladowych — 15,
3) pozostałych pojazdów — 5.

2. Odległość między jadącymi kolumnami nie mo
że być mniejsza niż 500 m dla kolumn pojazdów samo
chodowych oraz 200 m dla kolumn pozostałych pojaz
dów.
3. Odległość między rowerami poruszającymi się
w kolumnie rowerów jednośladowych nie może prze
kroczyć 5 m.
4. Jazda w kolumnie nie zwalnia kierującego pojaz
dem od przestrzegania obowiązujących przepisów ru
chu drogowego.
5. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do pojazdów
uprzywilejowanych oraz do pojazdów jednostek pod
porządkowanych   Ministrom   Spraw   Wewnętrznych
i Administracji oraz Obrony Narodowej.
6. Zabrania się wjeżdżania między jadące w kolum
nie rowery jednośladowe oraz pojazdy, o których mo
wa w ust. 5.
7. Ministrowie Spraw Wewnętrznych i Administra
cji oraz Obrony Narodowej, w porozumieniu z Mini
strem   Transportu   i   Gospodarki   Morskiej,   określą,
w drodze zarządzenia, sposób organizacji i oznakowa
nia kolumn pojazdów jednostek podporządkowanych
Ministrom Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz
Obrony Narodowej.
Oddział 11
Przepisy dodatkowe o ruchu rowerów, motorowerów oraz pojazdów zaprzęgowych
Art. 33. 1. Kierujący rowerem, korzystając z drogi (ścieżki) dla rowerów i pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność wobec pieszego idącego taką drogą i ustępować mu pierwszeństwa.
2. Dziecko w,wieku do 7 lat może być przewożone
na rowerze, pod warunkiem że jest ono umieszczone
na dodatkowym siodełku zapewniającym bezpieczną
jazdę.
3. Kierującemu rowerem lub motorowerem zabra
nia się:

1) jazdy po jezdni obok innego uczestnika ruchu,
2) jazdy bez trzymania co najmniej jednej ręki na kie
rownicy oraz nóg na pedałach lub podnóżkach,
 
3) czepiania się pojazdów.
4. Na przejeździe dla rowerzystów, kierującemu ro
werem zabrania się:
1) wjeżdżania bezpośrednio przed jadący pojazd,
2) zwalniania lub zatrzymywania się bez uzasadnionej
przyczyny.
5. Korzystanie z chodnika przez kierującego rowe
rem jest dozwolone jedynie w razie braku drogi (ścież
ki) dla rowerów i niemożności korzystania z jezdni, je
żeli dozwolony jest na niej ruch pojazdów samochodo
wych z prędkością większą niż określona w art. 20
ust. 1. Kierujący rowerem, korzystając z chodnika, jest
obowiązany  zachować  szczególną  ostrożność  oraz
ustępować pierwszeństwa pieszemu.
Art. 34. 1. Do zaprzęgu może być używane tylko zwierzę niepłochliwe, odpowiedtfio sprawne fizycznie i dające sobą kierować.
2. Kierujący pojazdem zaprzęgowym jest obowią
zany utrzymywać pojazd i zaprzęg w takim stanie, aby
mógł nad nimi panować.
3. Bezpośrednio jeden za drugim może jechać nie
więcej niż 5 pojazdów zaprzęgowych. Odległość mię
dzy piątym  pojazdem  a  następnym  nie może być
mniejsza niż 200 m.
4. Kierujący pojazdem zaprzęgowym przy wjeżdża
niu na drogę twardą w miejscu, gdzie nie ma dosta
tecznej widoczności drogi, jest obowiązany prowadzić
zwierzę za uzdę.
5. Kierującemu pojazdem zaprzęgowym zabrania
się:

1) przeciążania zwierzęcia,
2) jazdy obok innego uczestnika ruchu na jezdni,
3) pozostawiania pojazdu nie zabezpieczonego przed
ruszeniem,
4) jazdy pojazdem na płozach bez dzwonków lub grze
chotek.
Rozdział 4 Ruch zwierząt
Art. 35. 1. Jazda wierzchem i pędzenie zwierząt powinny się odbywać po drodze przeznaczonej do pędzenia zwierząt. W razie braku takiej drogi jazda wierzchem i pędzenie zwierząt mogą odbywać się po poboczu, a jeżeli brak jest pobocza — po jezdni.
2. Do jazdy wierzchem i pędzenia zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy art. 34 ust. 1 i 2 oraz przepisy o ruchu pojazdów.
Art. 36. 1. Zabrania się jazdy wierzchem:
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3096 —
 
Poz. 602
 

 
1) bez uzdy,
2) obok innego uczestnika ruchu na jezdni,
3) po drodze oznaczonej znakami z numerem drogi
międzynarodowej oraz po drodze, na której obo
wiązuje zakaz ruchu pojazdów zaprzęgowych,
4) po drodze twardej w okresie niedostatecznej wi
doczności,
 

1) dokument stwierdzający uprawnienie do kierowa
nia pojazdem,
2) dokument stwierdzający dopuszczenie pojazdu do
ruchu,
3) dokument stwierdzający zawarcie umowy obo
wiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cy
wilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzający opła
cenie składki tego ubezpieczenia,
 
5) po drodze twardej osobie w wieku poniżej 17 lat.         4) świadectwo kwalifikacji,
 
2. Jeździec może prowadzić luzem tylko jedno zwierzę po swojej prawej stronie.
Art. 37. 1. Zwierzęta w stadzie mogą być pędzone po drodze tylko pod odpowiednim nadzorem. Zwierzę pojedyncze może być prowadzone tylko na uwięzi.
2. Poganiacz zwierząt jest obowiązany:
1) iść po lewej stronie pędzonych zwierząt,
2) w okresie niedostatecznej widoczności nieść latar
kę z widocznym z odległości co najmniej 150 m
światłem białym.

3. Zwierzęta mogą być prowadzone luzem przy po
jeździe zaprzęgowym z jego prawej strony, w liczbie nie
większej niż 2 sztuki.
4. Zabrania się:

1) pędzenia zwierząt po drodze oznaczonej znakami
z numerem drogi międzynarodowej, a po innej
drodze twardej — w okresie od zmierzchu do świ
tu,
2) pędzenia zwierząt po drodze twardej osobie w wie
ku poniżej 13 lat,
3) pędzenia zwierząt w poprzek drogi w miejscu nie
widocznym na dostateczną odległość,
4) zatrzymywania zwierząt na jezdni,
5) zajmowania przez zwierzęta więcej niż prawej poto
wy jezdni albo drogi (ścieżki) dla pieszych lub ro
werów.
5. Wojewoda może wprowadzić zakaz pędzenia
zwierząt na określonych drogach lub obszarach oraz
w określonym czasie.
Rozdział 5 Porządek i bezpieczeństwo ruchu na drogach
Oddział 1 Przepisy porządkowe
Art. 38. Kierujący pojazdem jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wymagane dla danego rodzaju pojazdu lub kierującego:
 
5) inne dokumenty, jeżeli obowiązek taki wynika z odrębnej ustawy.
Art. 39. 1. Kierujący pojazdem samochodowym oraz osoba przewożona takim pojazdem wyposażonym w pasy bezpieczeństwa są obowiązani korzystać z tych pasów podczas jazdy, z zastrzeżeniem ust. 3.
2. Obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa
nie dotyczy:
1) osoby mającej zaświadczenie lekarskie o przeciw
wskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa,
2) kobiety o widocznej ciąży,
3) kierującego taksówką osobową podczas przewoże
nia pasażera,
4) instruktora lub egzaminatora podczas szkolenia lub
egzaminowania,
5) policjanta, funkcjonariusza Urzędu Ochrony Pań
stwa, Straży Granicznej i Służby Więziennej, żoł
nierza Sił Zbrojnych oraz żołnierza jednostki woj
skowej podporządkowanej Ministrowi Spraw We
wnętrznych i Administracji — podczas przewoże
nia osób zatrzymanych,
6) funkcjonariusza Biura Ochrony Rządu podczas wy
konywania czynności służbowych,
7) zespołu medycznego w czasie udzielania pomocy
medycznej,
8) konwojenta podczas przewożenia wartości pienięż
nych,
9) osoby chorej lub niepełnosprawnej przewożonej
na noszach lub w wózku inwalidzkim.

3. Dziecko przewozi się w pojeździe samochodo
wym wyposażonym w pasy bezpieczeństwa w foteliku
ochronnym lub innym urządzeniu do przewożenia dzie
ci odpowiadającym właściwym warunkom technicz
nym, jeżeli ze względu na wagę lub wzrost dziecka nie
jest możliwe bezpośrednie wykorzystanie tych pasów.
4. Przepis ust. 3 nie dotyczy przewozu dziecka tak
sówką osobową, pojazdem pogotowia ratunkowego
lub Policji.
Art. 40. Kierujący motocyklem lub motorowerem oraz osoba przewożona takimi pojazdami są obowiąza-
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3097 —
 
Poz. 602
 

 
ni używać w czasie jazdy hełmów ochronnych odpowiadających właściwym warunkom technicznym.
Art. 41. Osoba wykonująca roboty lub inne czynności na drodze jest obowiązana używać w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu elementów odblaskowych odpowiadających właściwym warunkom technicznym.
Art. 42. Niewidomy podczas samodzielnego poruszania się po drodze jest obowiązany nieść biatą laskę w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu.
Art. 43. 1. Dziecko w wieku do 7 lat może korzystać z drogi tylko pod opieką osoby, która osiągnęła wiek co najmniej 10 lat. Nie dotyczy to strefy zamieszkania.
2. Dziecko w wieku do 15 lat, poruszające się po
drodze po zmierzchu poza obszarem zabudowanym,
jest obowiązane używać elementów odblaskowych
w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu.
3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą drogi przeznaczo
nej wyłącznie dla pieszych.
Art. 44. 1. Kierujący pojazdem w razie uczestniczenia w wypadku drogowym jest obowiązany:
1) zatrzymać pojazd, nie powodując przy tym zagroże
nia bezpieczeństwa ruchu drogowego,
2) przedsięwziąć odpowiednie środki w celu zapew
nienia bezpieczeństwa ruchu w miejscu wypadku,
3) niezwłocznie usunąć pojazd z miejsca wypadku,
aby nie powodował zagrożenia lub tamowania ru
chu, jeżeli nie ma zabitego lub rannego,
4) podać swoje dane personalne, dane personalne
właściciela lub posiadacza pojazdu oraz dane doty
czące zakładu ubezpieczeń, z którym zawarta jest
umowa obowiązkowego ubezpieczenia odpowie
dzialności cywilnej, na żądanie osoby uczestniczą
cej w wypadku.
2. Jeżeli w wypadku jest zabity lub ranny, kierujący
pojazdem jest obowiązany ponadto:
1) udzielić niezbędnej pomocy ofiarom wypadku oraz
wezwać pogotowie ratunkowe i Policję,
2) nie podejmować czynności, które mogłyby utrud
nić ustalenie przebiegu wypadku,
3) pozostać na miejscu wypadku, a jeżeli wezwanie
pogotowia lub Policji wymaga oddalenia się — nie
zwłocznie powrócić na to miejsce.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do in
nych osób uczestniczących w wypadku.
Art. 45. 1. Zabrania się:
1) kierowania pojazdem, prowadzenia kolumny pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt osobie w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu,
 
2) holowania  pojazdu  kierowanego  przez osobę,
o której mowa w pkt 1,
3) otwierania drzwi pojazdu, pozostawiania otwartych
drzwi lub wysiadania bez upewnienia się, że nie
spowoduje- to zagrożenia bezpieczeństwa ruchu
lub jego utrudnienia,
4) wykorzystywania drogi lub poszczególnych jej czę
ści w sposób niezgodny z przeznaczeniem, chyba
że przepisy szczegółowe stanowią inaczej,
5) wjeżdżania na pas między jezdniami,
6) pozostawiania na drodze przedmiotów, które mo
głyby zagrozić bezpieczeństwu ruchu; jeżeli jednak
usunięcie ich nie jest możliwe, należy je oznaczyć
w sposób widoczny w dzień i w nocy,
7) umieszczania na drodze lub w jej pobliżu urządzeń
wysyłających lub odbijających światło w sposób
powodujący   oślepienie   albo   wprowadzających
w błąd uczestników ruchu,
8) samowolnego umieszczania lub włączania albo
usuwania lub wyłączania znaków i sygnałów dro
gowych oraz urządzeń ostrzegawczo-zabezpiecza-
jących  lub kontrolnych  na drodze, jak również
zmiany ich położenia lub ich zasłaniania,
9) zaśmiecania lub zanieczyszczania drogi,
10) samowolnego umieszczania na drodze jakichkolwiek znaków, napisów lub symboli.
2. Kierującemu pojazdem zabrania się:
1) korzystania podczas jazdy z telefonu komórkowego,
chyba że korzysta z urządzenia głośno mówiącego,
2) przewożenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 1,
na rowerze lub motorowerze albo motocyklu, chy
ba że jest przewożona w bocznym wózku,
3) przewożenia   pasażera   w   sposób   niezgodny  z
art. 39, 40 lub 63 ust. 1,
4) przewożenia w foteliku ochronnym dziecka siedzą
cego tyłem do kierunku jazdy na przednim siedze
niu    pojazdu   samochodowego   wyposażonego
w poduszkę powietrzną dla pasażera,
5) przewożenia poza specjalnym fotelikiem ochron
nym dziecka w wieku do 10 lat na przednim siedze
niu pojazdu samochodowego.
Oddział 2 Zatrzymanie i postój
Art. 46. 1. Zatrzymanie i postój pojazdu są dozwolone tylko w miejscu i w warunkach, w których jest on z dostatecznej odległości widoczny dla innych kierujących i nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub jego utrudnienia.
2. Kierujący pojazdem, zatrzymując pojazd na jezdni, jest obowiązany ustawić go jak najbliżej jej krawędzi oraz równolegle do niej.
 
Dziennik Ustaw Nr 98
 
— 3098 —
 
Poz. 602
 

 
3. W czasie postoju na drodze poza obszarem zabu
dowanym pojazd powinien znajdować się, jeżeli to tyl
ko możliwe, poza jezdnią.
4. Kierujący pojazdem jest obowiązany stosować
sposób zatrzymania lub postoju wskazany znakami
drogowymi.
5. Kierujący pojazdem jest obowiązany w czasie
postoju zabezpieczyć pojazd przed możliwością jego
uruchomienia przez osobę niepowołaną oraz zacho
wać inne środki ostrożności niezbędne do uniknięcia
wypadku.
Art. 47. 1. Dopuszcza się zatrzymanie lub postój na chodniku kotami jednego boku lub przedniej osi pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 2,51, pod warunkiem że:
1) na danym odcinku jezdni nie obowiązuje zakaz za
trzymania lub postoju,
2) szerokość chodnika pozostawionego dla pieszych
jest taka, że nie utrudni im ruchu i jest nie mniejsza
niż 1,5 m,
3) pojazd umieszczony przednią osią na chodniku nie
tamuje ruchu pojazdów na jezdni.
2. Dopuszcza się, przy zachowaniu warunków określonych w ust. 1 pkt 2, zatrzymanie lub postój na chodniku przy krawędzi jezdni całego samochodu osobowego, motocykla, motoroweru lub roweru. Inny pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 2,51 może być w całości umieszczony na chodniku tylko w miejscu wyznaczonym odpowiednimi znakami drogowymi.
Art. 48. 1. Pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli pozostawiono go w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub zagraża jego bezpieczeństwu.
2. Pojazd może być unieruchomiony na koszt właściciela przez zastosowanie urządzenia technicznego do blokady kół, jeżeli pozostawiono go w miejscu, gdzie jest to zabronione, lecz nie utrudnia ruchu lub nie zagraża jego bezpieczeństwu.
Art. 49. 1. Zabrania się zatrzymania pojazdu:
1) na przejeździe kolejowym, na przejeździe tramwa
jowym, na skrzyżowaniu oraz w odległości mniej
szej niż 10 m od przejazdu lub skrzyżowania,
2) na przejściu dla pieszych, na przejeździe dla rowe
rzystów oraz w odległości mniejszej niż 10 m przed
tym przejściem lub przejazdem; na drodze dwukie
runkowej o dwóch pasach ruchu zakaz ten obowią
zuje także za tym przejściem lub przejazdem,
3) w tunelu, na moście lub na wiadukcie.
4) na jezdni wzdłuż linii ciągłej oraz w pobliżu jej punktów krańcowych, jeżeli zmusiłoby to innych kierujących pojazdami wielośladowymi do najeżdżania na tę linię,
 

5) na jezdni obok linii przerywanej wyznaczającej kra
wędź jezdni oraz na jezdni i na poboczu obok linii
ciągłej wyznaczającej krawędź jezdni,
6) w odległości mniejszej niż 10 m od przedniej stro
ny znaku lub sygnału drogowego, jeżeli zostałyby
one zasłonięte przez pojazd,
7) na jezdni przy jej lewej krawędzi, z wyjątkiem za
trzymania lub postoju pojazdu na obszarze zabu
dowanym na drodze jednokierunkowej lub na jezd
ni dwukierunkowej o małym ruchu,
8) na pasie między jezdniami,
9) w odległości mniejszej niż 15 m od słupka lub tabli
cy oznaczającej przystanek, a na przystanku z zato
ką — na całej jej długości,

10) w odległości mniejszej niż 15 m od punktów krań
cowych wysepki, jeżeli jezdnia z prawej jej strony
ma tylko jeden pas ruchu,
11) na drodze (ścieżce) dla rowerów.
2. Zabrania się postoju:
1)w miejscu utrudniającym wjazd lub wyjazd, w szczególności do i z bramy, garażu, parkingu lub wnęki postojowej,
2) w miejscu utrudniającym dostęp do innego prawi
dłowo zaparkowanego pojazdu lub wyjazd tego
pojazdu,
3) przed i za przejazdem kolejowym, po obu stronach
drogi, na odcinku od przejazdu kolejowego do
słupka wskaźnikowego z jedną kreską,
4) w strefie zamieszkania w innym miejscu niż wyzna
czone w tym celu,
5) na obszarze zabudowanym, pojazdu lub zespołu
pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej prze
kraczającej   16 t lub o długości  przekraczającej
12 m, poza wyznaczonymi w tym celu parkingami.

3. Zabrania się zatrzymania lub postoju pojazdu na
autostradzie lub drodze ekspresowej w innym miejscu
niż wyznaczone w tym celu. Jeżeli unieruchomienie
pojazdu nastąpiło z przyczyn technicznych, kierujący
pojazdem jest obowiązany usunąć pojazd z jezdni oraz
ostrzec innych uczestników ruchu.
4. Zakaz zatrzymania lub postoju pojazdu nie doty
czy unieruchomienia pojazdu wynikającego z warun
ków lub przepisów ruchu drogowego.
Art. 50. 1. Kierujący pojazdem jest obowiązany sygnalizować postój pojazdu silnikowego lub przyczepy z powodu uszkodzenia lub wypadku:
1) na autostradzie lub drodze ekspresowej — w każ
dym przypadku,
2) na pozostałych drogach twardych:
a) poza obszarem zabudowanym — w razie postoju na jezdni w miejscu, w którym jest to zabro-